Carabus scabrosus montisabanti (Schweiger, 1962)

Carabus scabrosus montisabanti, koşucu böcekler familyası (Carabidae) içinde yer alan Carabus scabrosus türünün bir alt türüdür. Carabus scabrosus, Procerus alt cinsine bağlanan ve Avrupa’nın en iri koşucu böcekleri arasında sayılan bir türdür. Tür, Balkanlar’dan Kırım’a, Anadolu’ya ve Kafkasya’ya uzanan geniş bir alanda yayılış gösterir ve bu alan içinde birbirinden renk, beden oranları ve kanat örtüsü dokusu bakımından ayrılan çok sayıda coğrafi alt tür tanımlanmıştır. Alt türün adı Batı Karadeniz’deki Abant çevresinin dağlarını işaret eder.

Bu gruptaki böcekler iri, sağlam yapılı ve genellikle koyu renklidir. Carabus scabrosus bireyleri yaklaşık 3,5–6 cm uzunluğa ulaşabilir; vücut çoğunlukla siyah olup bazı popülasyonlarda mavi, mor ya da yeşilimsi parlak yansımalar görülür. Kanat örtüleri (elitralar) kaynaşmıştır ve yüzeyleri iri, düzensiz kabarcıklar ile pürüzlü bir doku taşır; tür adı da bu pürüzlü yüzeye gönderme yapar. Arka kanatlar körelmiş olduğundan bu böcekler uçamaz, uzun ve güçlü bacaklarıyla hızla koşarak hareket eder.

Bu böcekler büyük ölçüde gece etkin yırtıcılardır. Gündüzleri taş, kütük ve yaprak döküntüsü altında saklanır, geceleri toprak yüzeyinde av arar. Başlıca besinleri salyangozlar, sümüklüböcekler, solucanlar ve diğer omurgasızlardır; Carabus türleri avlarını sindirim salgılarıyla dışarıda kısmen sindirerek tüketir. Larvalar da yırtıcıdır ve toprakta ya da döküntü arasında gelişir; genç erginler toprakta pupadan çıkar ve erginler birden fazla yıl yaşayabilir. Kendilerini korumak için tahriş edici, keskin kokulu bir salgı püskürtebilirler; bu salgı insan için tehlikeli değildir ama gözle temas ettiğinde yakıcı olabilir.

Ormanlar, ormanlık kenarları, çalılıklar ve dağ çayırları bu böceklerin başlıca yaşam alanlarıdır. Uçamadıkları için yayılma yetenekleri sınırlıdır; bu nedenle dağ sıraları ve vadiler arasında yalıtılmış popülasyonlar zamanla belirgin yerel özellikler kazanır ve böylece çok sayıda alt tür ortaya çıkar. Salyangoz ve sümüklüböcek gibi bitki zararlılarını tükettikleri için ekosistemde yararlı avcılar olarak kabul edilirler. Yaşam alanlarının bozulması ve toplayıcılık, iri ve gösterişli Carabus türleri için başlıca tehditler arasında sayılır.