Carabus montivagus (Palliardi, 1825)

Balkan Yarımadası ve çevresinde yayılış gösteren Carabus montivagus (Palliardi, 1825), yer böcekleri olarak bilinen grubun bir üyesidir. Carabus cinsi, Coleoptera (kın kanatlılar) takımının Carabidae (yer böcekleri) familyasına aittir ve dünyada birkaç yüz türü kapsayan, özellikle Kuzey Yarımküre'nin ılıman bölgelerinde yayılış gösteren geniş bir cinstir. Türler arasındaki ayrım çoğunlukla elitra yüzeyinin dokusu, renk, göğüs bölümünün (pronotum) biçimi ve erkek üreme organının yapısı gibi özelliklere dayanır; bu nedenle yakın akraba türlerin kesin tanımı çoğu zaman uzman incelemesi gerektirir.

Bu cinsin üyeleri genellikle orta ile büyük boyutlu, uzun bacaklı ve hızlı koşan böceklerdir; vücut uzunlukları türe göre çoğunlukla 2 ile 4 santimetre arasında değişir. Kanat örtüleri (elitralar) çoğu zaman birbirine kaynaşmıştır ve arka kanatlar körelmiştir, bu nedenle bireyler uçamaz ve yer değiştirmelerini yürüyerek sağlar. Elitraların yüzeyi türe göre boyuna çizgiler, kabarık sıralar ya da çukurcuklarla süslüdür; renk siyahtan metalik yeşil, mavi, mor ve bakır tonlarına kadar geniş bir yelpazede değişebilir. Güçlü, orak biçimli çeneleri avlarını yakalamaya ve parçalamaya uygundur.

Carabus türleri yırtıcıdır ve çoğunlukla geceleri etkin olur. Başlıca besinleri salyangozlar, sümüklüböcekler, toprak solucanları, tırtıllar ve diğer küçük omurgasızlardır. Gündüzleri taşların, devrik ağaç gövdelerinin, kabukların ve yaprak döküntüsünün altında saklanırlar. Rahatsız edildiklerinde karın ucundaki bezlerden keskin kokulu, yakıcı bir savunma salgısı püskürtebilirler; bu salgı insanlar için tehlikeli değildir ancak gözle temas ettiğinde tahriş edebilir. Dişiler yumurtalarını toprağa bırakır; larvalar da yırtıcıdır ve toprak yüzeyinde ya da döküntü içinde avlanarak gelişir, ardından toprakta pupa evresine geçer. Erginler birkaç yıl yaşayabilir ve kışı toprakta ya da çürük odun içinde geçirir.

Uçamadıkları için yayılma yetenekleri sınırlıdır; bu durum özellikle dağlık bölgelerde birbirinden yalıtılmış çok sayıda yerel form ve alt türün oluşmasına yol açmıştır. Anadolu, Kafkasya ve Balkanlar bu bakımdan cinsin en zengin bölgeleri arasında yer alır. Ormanların parçalanması, tarım ilaçlarının kullanımı ve yaşam alanlarının bozulması birçok yerel Carabus populasyonunu tehdit eder. Zararlı salyangoz ve tırtılları tükettikleri için ekosistemde ve tarım alanlarında doğal denge açısından yararlı canlılar olarak kabul edilirler.