Carabus marietti akensis

Carabus marietti akensis, Carabidae ailesinden Carabus marietti türünün bir alt türüdür. Carabus marietti, Anadolu ve Balkanlar'ın güneydoğusunda yayılış gösteren, iri ve parlak renkli bir yer böceği türüdür. Tür, coğrafi olarak birbirinden ayrılmış popülasyonlar nedeniyle çok sayıda alt türe bölünmüştür; bu alt türler özellikle renk, parlaklık ve elitra işlemesindeki farklılıklarla ayırt edilir.

Carabus cinsi, Carabidae (yer böcekleri) ailesinin en iri ve en gösterişli üyelerini içerir. Dünyada, büyük çoğunluğu Avrupa ve Asya'da olmak üzere, yüzlerce tür ve çok sayıda alt tür tanımlanmıştır. Türkiye, özellikle Anadolu'nun dağlık bölgeleri sayesinde bu cins açısından zengin bir ülkedir ve birçok yerel form yalnızca dar alanlardan bilinir.

Cinsin üyeleri genellikle 2–4 cm boyunda, uzun bacaklı, hızlı koşan böceklerdir. Kanat örtüleri (elitra) çoğu türde birbirine kaynaşmıştır ve arka kanatlar körelmiştir; bu yüzden uçamazlar. Bu özellik, popülasyonların birbirinden kolayca ayrı kalmasına ve dağ kütleleri arasında çok sayıda yerel alt türün ortaya çıkmasına yol açmıştır. Renkler siyahtan parlak metalik yeşil, mavi, mor ve bakır tonlarına kadar değişir; elitra yüzeyinde çoğunlukla çizgi, sıra hâlinde çukurlar ya da kabarcıklar bulunur.

Carabus türleri gece etkin yırtıcılardır. Gündüzleri taş, kütük ve yaprak döküntüsü altında saklanır, geceleri salyangoz, sümüklüböcek, solucan ve çeşitli böcek larvalarını avlarlar. Larvaları da toprakta yaşayan yırtıcılardır. Tehdit edildiklerinde karın ucundaki bezlerden keskin kokulu bir savunma salgısı püskürtebilirler. Ormanlarda ve tarım alanlarında zararlı yumuşakçaları ve böcekleri baskılayarak doğal dengeye katkıda bulunurlar.

Dar yayılışlı alt türler, habitat kaybına, orman tahribatına ve aşırı toplamaya karşı hassastır. Avrupa'da birçok Carabus türü koruma altındadır. İnsanlar için tehlikeli değildir; ancak elle tutulduğunda salgıladıkları sıvı ciltte ve gözde tahrişe yol açabilir.