Carabus graecus morio

Carabus graecus morio, Balkanlar ve Anadolu'da yayılış gösteren Carabus graecus türünün bir alttürüdür. Alttür adı Latince "koyu, karamsı" anlamındaki bir sözcükten gelir ve koyu renkli bir formu belirtir. Türün alttürleri renk, parlaklık ve vücut oranlarıyla birbirinden ayrılır.

Carabus cinsinin üyeleri iri, uzun bacaklı ve hızlı koşan böceklerdir. Kanat örtüleri (elitralar) çoğunlukla birbirine kaynaşmıştır ve alttaki zar kanatlar körelmiş olduğundan türlerin büyük kısmı uçamaz. Elitraların yüzeyi türe göre düz, noktalı, oluklu, tanecikli ya da zincir benzeri çıkıntılı olabilir; renkleri mat siyahtan parlak yeşil, bakır ve mor tonlarına kadar değişir. Güçlü, orak biçimli çeneleri avlarını yakalamaya ve parçalamaya uygundur.

Bu cinsin üyeleri ağırlıklı olarak gece etkin yırtıcılardır. Gündüzleri taş, kütük, yaprak döküntüsü ya da toprak altında saklanır, karanlıkta yer yüzeyinde dolaşarak salyangoz, sümüklüböcek, solucan, tırtıl ve diğer böcek larvalarını avlarlar. Avlarını çoğu zaman sindirim salgılarıyla ağız dışında kısmen sindirip sıvı hâlde emerler. Tehdit edildiklerinde karın ucundaki bezlerden keskin kokulu, yakıcı bir savunma salgısı püskürtebilirler; bu salgı insanlar için tehlikeli değildir ama gözle temas ettiğinde tahriş edebilir.

Yaşam döngüsü yumurta, larva, pupa ve ergin evrelerinden oluşur. Larvalar da yırtıcıdır ve toprakta ya da döküntü arasında avlanır; pupa evresi genellikle toprak içinde bir odacıkta geçer. Erginler pek çok türde birkaç yıl yaşayabilir ve kışı toprakta ya da çürümüş odun içinde geçirir. Uçamayan türlerin yayılma yeteneği sınırlı olduğundan cins içinde dağlık bölgelere, vadilere ve havzalara özgü çok sayıda yerel tür ve alttür ortaya çıkmıştır.

Dünyada Carabus cinsine bağlı yüzlerce tür ve bunlara ait çok sayıda alttür tanımlanmıştır; cins özellikle Avrupa, Kafkasya, Anadolu ve Orta Asya dağlarında zengindir. Anadolu, farklı iklim ve yükselti kuşaklarıyla bu cinsin en zengin bölgelerinden biri sayılır. Salyangoz ve zararlı böcek larvalarını tükettikleri için orman, çayır ve tarım alanlarında doğal denge açısından yararlı canlılardır. Habitat kaybı, ormanların parçalanması ve aşırı toplama bazı yerel popülasyonları tehdit edebilir.