Carabus gordius (Reitter, 1898)

Carabus gordius, koşucu böcekler familyasından (Carabidae) Carabus cinsine bağlı bir böcek türüdür. Kınkanatlılar (Coleoptera) takımında yer alır ve yayılışı Batı Asya'nın sınırlı bir bölümüyle kısıtlıdır. Dağlık ve engebeli yaşam alanlarına bağlı yerel bir türdür. Tür içinde farklı bölgelerden tanımlanmış birkaç alttür bulunur.

Carabus cinsinin üyeleri genellikle 15–40 mm boyunda, iri ve sağlam yapılı böceklerdir. Uzun bacakları, ipliksi antenleri ve güçlü, öne doğru uzanan çeneleri vardır. Kanat örtüleri (elitra) çoğunlukla kaynaşmış, arka kanatları ise körelmiştir; bu nedenle uçamazlar ve yayılışları sınırlı kalır. Elitra yüzeyi türe ve alttüre göre değişen boyuna çizgiler, kabarık sıralar ya da çukurcuklar taşır; renk siyahtan bakır, yeşil, mor ve mavi metalik tonlara kadar değişebilir.

Bu böcekler büyük ölçüde gece etkindir. Gündüzleri taş, kütük ve yaprak döküntüsü altında saklanır, karanlıkta yerde koşarak av ararlar. Hem erginler hem de larvalar yırtıcıdır; salyangoz, sümüklüböcek, solucan ve çeşitli böcek larvalarıyla beslenirler. Tehlike anında karın ucundaki bezlerden keskin kokulu, yakıcı bir savunma salgısı çıkarabilirler; bu salgı insanlar için tehlikeli değildir ama gözle temas ettiğinde rahatsızlık verebilir. Yumurtalarını toprağa bırakırlar, larvalar da toprakta avlanarak gelişir ve pupaya geçer.

Uçamadıkları için dağ kütleleri ve vadiler gibi doğal engellerle birbirinden ayrılan Carabus toplulukları zamanla farklılaşır; bu yüzden Anadolu gibi engebeli bölgelerde çok sayıda yerel tür ve alttür tanımlanmıştır. Dar yayılışlı bu formlar yaşam alanlarının bozulmasına karşı hassastır. Zararlı salyangoz ve böcekleri tükettikleri için tarım ve orman ekosistemlerinde yararlı yırtıcılar olarak kabul edilirler.