Carabus deuvei hajdaji (Hackel, 2007)

Carabus deuvei hajdaji, yer böcekleri ailesine (Carabidae) bağlı Carabus deuvei türünün bir alttürüdür. Hackel (2007) tarafından tanımlanmıştır. Alttürler genellikle belirli bir coğrafi bölgeyle sınırlı popülasyonlardır ve birbirlerinden kanat örtüsü yüzeyinin dokusu, renk tonu, vücut oranları ya da boyut gibi ince özelliklerle ayrılır. Bu nedenle kesin tanımlama çoğu zaman uzman incelemesi gerektirir.

Cinsin üyeleri uzun bacaklı, hızlı koşan, iri çeneli böceklerdir. Kanat örtüleri (elitra) çoğu türde birbirine kaynaşmış, arka kanatlar ise körelmiştir; bu yüzden uçamazlar ve yayılma yetenekleri sınırlıdır. Kanat örtülerinin yüzeyi türden türe değişen çizgiler, kabarcıklar, çukurcuklar ve kaburgalarla süslenir; renk mat siyahtan parlak yeşil, mavi, mor ve bakır tonlarına kadar uzanabilir. Rahatsız edildiklerinde karın ucundaki bezlerden keskin kokulu, yakıcı bir savunma sıvısı püskürtebilirler; bu nedenle elle tutulmaları önerilmez.

Carabus cinsinin üyeleri büyük ölçüde gece etkin, yerde koşarak avlanan yırtıcı böceklerdir. Gündüzleri taşların, devrik ağaç gövdelerinin, yaprak döküntüsünün ya da çürümüş odunun altında saklanır, karanlık çökünce besin aramaya çıkarlar. Başlıca besinleri salyangozlar, sümüklüböcekler, toprak solucanları ve çeşitli böcek larvalarıdır. Avlarını güçlü çeneleriyle yakalar, sindirim salgılarını avın üzerine akıtarak dokuları kısmen vücut dışında sindirirler. Larvaları da yırtıcıdır ve toprakta ya da döküntü katmanında yaşar; gelişimini tamamlayan larva toprakta pupa olur. Erginler birkaç yıl yaşayabilir ve kışı toprakta ya da çürük odun içinde geçirir.

Carabus, büyük çoğunluğu Palearktik bölgede yaşayan, yüzlerce türü ve çok sayıda alttürü bulunan geniş bir cinstir. Uçamamaları nedeniyle dağlarda ve birbirinden ayrı yaşam alanlarında yalıtılmış kalan popülasyonlar zamanla farklılaşır; bu durum özellikle Balkanlar, Anadolu ve Kafkasya gibi engebeli bölgelerde çok sayıda yerel alttürün ortaya çıkmasına yol açmıştır. Zararlı salyangoz ve böcekleri tükettikleri için tarım ve orman ekosistemlerinde yararlı canlılar olarak kabul edilirler. Yaşam alanlarının bozulması, tarım ilaçları ve aşırı toplama bazı türleri ve yerel popülasyonları tehdit etmektedir.