Calathus melanocephalus (Linnaeus, 1758)

Calathus melanocephalus, yer böcekleri ailesi Carabidae içinde yer alan küçük bir kın kanatlı türüdür. Avrupa ve Batı Asya'nın açık alanlarında en sık rastlanan Calathus türlerinden biridir ve Linnaeus tarafından 1758 yılında tanımlanmıştır. Tür adı, Yunanca kökenli olup kara başlı anlamına gelir ve böceğin en belirgin özelliğine işaret eder. Carabidae, dünya genelinde kırk binden fazla türüyle kın kanatlıların en kalabalık ailelerinden biridir ve üyelerinin büyük çoğunluğu toprak yüzeyinde yaşayan, hızlı koşan avcı böceklerdir; uzun bacakları, iyi gelişmiş çeneleri ve boyuna çizgili kın kanatlarıyla tanınırlar.

Erginler yaklaşık 6 ile 9 milimetre boyundadır. Baş siyah, ön göğüs (pronotum) ise belirgin biçimde kırmızımsı sarı ya da turuncumsu kahverengidir. Kın kanatları koyu kahverengiden siyaha kadar değişir ve boyuna ince çizgiler taşır. Bacaklar ve antenler açık kırmızımsı sarıdır. Siyah baş ile açık renkli ön göğüs arasındaki bu karşıtlık, türü benzer küçük yer böceklerinden ayırmada yardımcı olur. Bireylerin çoğunda arka kanatlar kısadır, ancak bazı popülasyonlarda uzun kanatlı bireyler de görülür.

Tür kuru ve orta nemli çayırlar, mera, fundalık, kumlu alanlar, tarla kenarları ve bahçeler gibi açık habitatları tercih eder. Gece etkindir; gündüzleri taş ve bitki örtüsü altında saklanır. Küçük böcekler, yaprak bitleri, larvalar ve diğer küçük omurgasızlarla beslenir. Üreme yaz sonu ve sonbaharda gerçekleşir, larvalar kışı toprakta geçirir ve ertesi yıl ergin hale gelir.

Palearktik bölgede, Avrupa'dan Batı Asya'ya kadar geniş bir alana yayılmıştır. Yaygın ve bol bir tür olduğundan tarım alanlarında zararlıların doğal denetiminde rol oynar ve yer böceği topluluklarını inceleyen ekolojik çalışmalarda sıkça kayda geçer. Koruma açısından tehdit altında değildir ve insanlara zararı yoktur.