Calathus lissoderus

Calathus lissoderus, kınkanatlılar (Coleoptera) takımının yer böcekleri ailesine (Carabidae) bağlı Calathus cinsinin bir türüdür. Yayılışı dar bir coğrafyayla sınırlı olan ve uzmanlar dışında pek tanınmayan bir türdür. Tür adı, Yunanca kökenli olup düz ya da pürüzsüz boyun anlamına gelir ve ön göğüs plakasının yüzey yapısına işaret eder. Ayrıntılı biyolojisi az çalışılmış olduğundan özellikleri büyük ölçüde cinsin genel özellikleri üzerinden değerlendirilir.

Calathus cinsinin üyeleri genellikle 6–15 mm arasında, yassıca vücutlu, koyu kahverengi, siyah ya da kırmızımsı kahverengi renkli böceklerdir. Ön göğüs plakası genellikle geniş, kanat örtüleri boyuna oluklu ve parlaktır. Cinsin ayırt edici özelliklerinden biri, ayak uçlarındaki tırnakların alt kenarının tarak gibi dişli olmasıdır. Birçok türde arka kanatlar körelmiştir ya da aynı tür içinde kanatlı ve kanatsız bireyler bulunur; bu durum uçamayan türlerin dar alanlara özgü hale gelmesini kolaylaştırır.

Bu cinsin üyeleri çoğunlukla gece etkindir; gündüzleri taşların, ölü odunun, yaprak döküntüsünün ya da bitki diplerinin altında saklanır. Avcı böceklerdir ve başta küçük böcekler, larvalar, örümcekler ve diğer küçük omurgasızlar olmak üzere çeşitli hayvanlarla beslenirler; bazen bitki tohumları da tüketirler. Pek çok tür sonbaharda ürer; yumurtadan çıkan larvalar da avcıdır ve kışı toprakta geçirdikten sonra ilkbaharda pupa evresine geçer. Yetişkinler yaz sonu ve sonbaharda daha sık görülür.

Dünya genelinde yüzü aşkın tür içeren Calathus cinsi ağırlıklı olarak Palearktik bölgede yayılış gösterir ve özellikle Akdeniz havzası, Kanarya Adaları, Anadolu ve Kafkasya tür bakımından zengindir. Yer böcekleri zararlı böcek ve salyangoz popülasyonlarını sınırlayarak doğal dengeye katkıda bulunur, toprak yüzeyindeki besin ağlarının önemli üyeleridir. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar; yaşam alanlarındaki değişimlere duyarlı olduklarından çevre izleme çalışmalarında da kullanılırlar.