Byctiscus populi (Linnaeus, 1758)

Byctiscus populi, kın kanatlılar (Coleoptera) takımının Rhynchitidae grubuna ait, kavak yaprak sarıcısı olarak bilinen bir hortumlu böcektir. Yaklaşık 4–6 mm boyundadır; sırt tarafı parlak metalik yeşil ya da altın yeşili, alt yüzü ise çoğunlukla koyu mavi veya mordur. Yakın akrabası Byctiscus betulae'ye benzer, ancak daha küçüktür ve renk dağılımıyla ayrılır.

Dişiler başta titrek kavak ve diğer kavak türleri ile söğütlerin genç yapraklarını sapından kısmen keserek tek bir yaprağı sigara biçiminde sarar ve içine yumurtalarını bırakır. Larvalar sarılı yaprağın dokusuyla beslenir, olgunlaşınca toprağa inerek pupa olur. Avrupa'dan Doğu Asya'ya kadar uzanan geniş bir Palearktik yayılışa sahiptir; kavak plantasyonlarında zaman zaman zarara yol açar.

Rhynchitidae (bazı sınıflandırmalarda Attelabidae ailesi içinde bir alt aile olarak ele alınır) üyeleri, başın öne doğru uzayarak bir hortum oluşturduğu küçük böceklerdir. Gerçek hortumlu böceklerden (Curculionidae) farklı olarak antenleri dirsekli değil düzdür ve hortumun ucunda küçük ağız parçaları bulunur. Vücutları çoğunlukla 2–10 mm boyunda olup birçok türde metalik yeşil, mavi, bakır ya da mor parlaklıkta, bazılarında ise kırmızımsı veya mat siyah renktedir. Vücut yüzeyi genellikle ince tüylerle ve noktacıklarla kaplıdır.

Bu grubun dişileri yumurtalarını bitkilerin genç sürgünlerine, tomurcuklarına, meyvelerine ya da yapraklarına bırakır. Pek çok tür yumurta bırakmadan önce sürgünü veya yaprak sapını hortumuyla kısmen keserek dokunun solmasını sağlar; bazı türler ise yaprakları sigara biçiminde sararak larvaları için korunaklı bir yuva hazırlar. Larvalar bacaksız, kıvrık ve beyazımsıdır; bitki dokusu içinde beslenerek gelişir ve çoğunlukla toprakta pupa olur. Erginler ilkbahar ve yaz başında görülür ve konukçu bitkinin yapraklarında, tomurcuklarında beslenir.

Rhynchitidae türleri ağaçların, çalıların ve otsu bitkilerin üzerinde yaşayan, ekosistemde bitki dokularının tüketicisi ve kuşlarla diğer böcekçil hayvanlar için besin kaynağı olan canlılardır. Meyve ağaçları, asma ve süs bitkileri üzerinde beslenen bazı türler tarımsal açıdan zararlı sayılır. Akdeniz havzası, Kafkasya ve Orta Doğu bu grubun tür bakımından zengin bölgelerindendir; Anadolu da bu çeşitliliğin önemli bir kısmını barındırır. Türlerin kesin tanımı çoğunlukla hortum, anten ve üreme organı özelliklerinin uzman tarafından incelenmesini gerektirir.