Byctiscus betulae (Linnaeus, 1758)

Byctiscus betulae, kın kanatlılar (Coleoptera) takımının Rhynchitidae grubuna ait, asma yaprak sarıcısı olarak bilinen bir hortumlu böcektir. Yaklaşık 4–7 mm boyundaki bu böcek, parlak metalik yeşil, mavi ya da bakırımsı renkleriyle kolayca dikkat çeker. Erkeklerin göğüs bölgesinin yanlarında öne doğru uzanan birer küçük diken bulunur.

Dişiler asma, huş, kavak, ıhlamur, armut ve ayva gibi bitkilerin yapraklarını, sapı hortumla keserek soldurduktan sonra birkaç yaprağı birlikte puro biçiminde sarar ve içine yumurtalarını bırakır. Larvalar bu sarılmış yaprak içinde beslenir. Bağlarda yoğun olduğunda yaprak kaybına yol açtığı için zararlı olarak kabul edilir. Avrupa'dan Sibirya'ya ve Orta Asya'ya kadar geniş bir alanda yayılış gösterir; Türkiye'de de bağcılık yapılan bölgelerde bilinen bir türdür.

Rhynchitidae (bazı sınıflandırmalarda Attelabidae ailesi içinde bir alt aile olarak ele alınır) üyeleri, başın öne doğru uzayarak bir hortum oluşturduğu küçük böceklerdir. Gerçek hortumlu böceklerden (Curculionidae) farklı olarak antenleri dirsekli değil düzdür ve hortumun ucunda küçük ağız parçaları bulunur. Vücutları çoğunlukla 2–10 mm boyunda olup birçok türde metalik yeşil, mavi, bakır ya da mor parlaklıkta, bazılarında ise kırmızımsı veya mat siyah renktedir. Vücut yüzeyi genellikle ince tüylerle ve noktacıklarla kaplıdır.

Bu grubun dişileri yumurtalarını bitkilerin genç sürgünlerine, tomurcuklarına, meyvelerine ya da yapraklarına bırakır. Pek çok tür yumurta bırakmadan önce sürgünü veya yaprak sapını hortumuyla kısmen keserek dokunun solmasını sağlar; bazı türler ise yaprakları sigara biçiminde sararak larvaları için korunaklı bir yuva hazırlar. Larvalar bacaksız, kıvrık ve beyazımsıdır; bitki dokusu içinde beslenerek gelişir ve çoğunlukla toprakta pupa olur. Erginler ilkbahar ve yaz başında görülür ve konukçu bitkinin yapraklarında, tomurcuklarında beslenir.

Rhynchitidae türleri ağaçların, çalıların ve otsu bitkilerin üzerinde yaşayan, ekosistemde bitki dokularının tüketicisi ve kuşlarla diğer böcekçil hayvanlar için besin kaynağı olan canlılardır. Meyve ağaçları, asma ve süs bitkileri üzerinde beslenen bazı türler tarımsal açıdan zararlı sayılır. Akdeniz havzası, Kafkasya ve Orta Doğu bu grubun tür bakımından zengin bölgelerindendir; Anadolu da bu çeşitliliğin önemli bir kısmını barındırır. Türlerin kesin tanımı çoğunlukla hortum, anten ve üreme organı özelliklerinin uzman tarafından incelenmesini gerektirir.