Bracon mirus (Szépligeti, 1901)

Bracon mirus, zar kanatlılar (Hymenoptera) takımının Braconidae ailesine bağlı Bracon cinsinde yer alan parazitoit bir arı türdür. Szépligeti tarafından 1901 yılında bilim dünyasına tanıtılmıştır. Halk arasında bilinen yerleşik bir Türkçe adı yoktur; Braconidae üyeleri genel olarak parazitoit arılar ya da brakonid arılar olarak anılır.

Bracon cinsinin üyeleri genellikle küçük boyutlu, çoğunlukla birkaç milimetre uzunluğunda arılardır. Vücutları sıklıkla siyah ile sarı, turuncu ya da kırmızımsı tonların karışımından oluşur; antenleri uzun ve çok segmentli, kanat damarlanması ise Braconidae ailesine özgü düzendedir. Dişilerde yumurta koyma borusu (ovipozitör) belirgindir ve türler arasında uzunluğu farklılık gösterir; bu özellik, konakçının bitki dokusu içinde ne kadar derinde bulunduğuyla ilişkilidir. Türlerin birbirinden ayrılması çoğu zaman renk deseni, baş ve göğüs yapısı ile ovipozitör uzunluğu gibi ince ayrıntılara dayanır ve uzman incelemesi gerektirir.

Cinsin üyeleri çoğunlukla dış parazitoittir (ektoparazitoit). Dişi, bitki dokusu içinde, gövdede, tohumda ya da meyvede gizlenmiş bir böcek larvasını bulur, onu zehriyle kalıcı olarak felç eder ve yumurtalarını larvanın üzerine ya da yakınına bırakır. Çıkan arı larvaları konakçıyla dışarıdan beslenerek gelişir ve sonunda pupa olur. Konakçılar arasında özellikle kelebek ve güve tırtılları, böcek (Coleoptera) larvaları ve bazı sinek larvaları bulunur. Erginler çiçeklerde nektar ve polenle beslenir; bu nedenle çiçekli açık alanlarda, çayırlarda ve tarım arazilerinin kenarlarında sıkça görülürler.

Türü tanımlayan araştırmacı, Macar entomoloji okulunun Braconidae uzmanlarındandır; tür Palearktik bölgeden bilinmektedir. Türün yayılışı ve konakçıları hakkında ayrıntılı bilgi sınırlıdır; bu nedenle biyolojisi büyük ölçüde cinsin genel özelliklerinden çıkarılır. Bracon cinsi Türkiye'de de çok sayıda türle temsil edilir ve ülkenin farklı bölgelerinde yürütülen fauna çalışmalarında sıkça kaydedilir.

Braconidae, ichneumon arıları ile birlikte parazitoit arıların en büyük ailelerinden birini oluşturur. Bu grubun üyeleri, konakçı böceklerin sayısını sınırlayarak doğal dengeye katkıda bulunur ve bazı türleri biyolojik mücadelede kullanılmıştır. Bracon türleri insanlara zarar vermez; küçük boyutları nedeniyle çoğu zaman fark edilmeden yaşamlarını sürdürürler.