Brachinus berytensis

Brachinus berytensis, kınkanatlılar (Coleoptera) takımının yer böcekleri ailesi Carabidae içinde, bombardıman böcekleri olarak bilinen Brachinus cinsine ait bir türdür. Cins, savunma amacıyla patlamalı bir kimyasal salgı püskürtebilmesiyle böcekler dünyasının en ilginç gruplarından biri olarak tanınır.

Brachinus türleri genellikle orta büyüklükte, birkaç milimetreden bir santimetreyi biraz aşan boylara ulaşan böceklerdir. Baş, ön göğüs ve bacaklar çoğunlukla turuncu ya da kızılımsı kahverengi; kanat örtüleri ise koyu mavi, yeşilimsi mavi ya da siyah renktedir. Kanat örtüleri karın ucunu tam örtmeyecek kadar kısa ve küttür; bu iki renkli görünüm cinsin kolayca tanınmasını sağlar. Türler arasındaki ayrım ise çoğunlukla ayrıntılı biçimsel incelemeler gerektirir.

Bu böceklerin en dikkat çekici özelliği savunma mekanizmalarıdır. Karın ucundaki bezlerde depolanan hidrokinonlar ve hidrojen peroksit, tehlike anında özel bir tepkime odasında enzimlerle karıştırılır; tepkime sonucu yaklaşık kaynama sıcaklığında, keskin kokulu ve tahriş edici bir sıvı küçük bir patlama sesiyle saldırgana doğru püskürtülür. Böcek karın ucunu farklı yönlere çevirerek bu salgıyı oldukça isabetli biçimde yöneltebilir. İnsanlar için ciddi bir tehlike oluşturmaz, ancak çıplak elle tutulduğunda deride kısa süreli yanma ve renk değişikliğine yol açabilir.

Brachinus türleri genellikle nemli toprakların bulunduğu açık alanlarda, su kenarlarında, çayırlarda ve tarlalarda, taşların altında çoğu zaman gruplar halinde bulunur. Erginler gece etkin avcılardır ve küçük böceklerle beslenir. Larvaların ise başka böceklerin, özellikle su kenarlarında yaşayan bazı kınkanatlıların pupaları üzerinde dış asalak olarak geliştiği bilinir; bu yaşam biçimi yer böcekleri arasında oldukça sıra dışıdır.

Cins Avrupa, Asya ve Afrika'da çok sayıda türle temsil edilir ve Akdeniz ile Orta Doğu bölgesi özellikle zengindir. Anadolu da bu cinsin pek çok türünü barındıran bölgeler arasında yer alır.