Bombylius citrinus (Loew, 1855)

Bombylius citrinus, iki kanatlılar (Diptera) takımının arı sinekleri ailesine (Bombyliidae) ait bir sinek türüdür. Loew, 1855 tarafından tanımlanmıştır ve Bombylius cinsinde yer alır. Tür adı Latincede "limon sarısı" anlamına gelir ve gövdeyi örten sarımsı tüylere işaret eder. Arı sinekleri, tüylü gövdeleri ve çiçekler önünde havada asılı durarak beslenme alışkanlıklarıyla bal arılarını ve bombus arılarını andırır, ancak zararsız sineklerdir.

Bombylius, arı sineklerinin en bilinen ve en kalabalık cinslerinden biridir; dünya genelinde birkaç yüz tür içerir ve özellikle Palearktik bölgede, Akdeniz havzasında ve Orta Asya'da zengindir. Cinsin üyeleri yoğun tüylerle kaplı, tombul gövdeli sineklerdir ve başın önünden ileri doğru uzanan, sert ve ince bir hortum taşırlar. Bu hortum sayesinde derin tüplü çiçeklerin nektarına ulaşabilirler. Kanatları genellikle saydamdır, ancak bazı türlerde ön kenar boyunca koyu renkli bölgeler ya da lekeler bulunur. Larvaları çoğunlukla yer altında yuva yapan yalnız arıların yuvalarında gelişir.

Arı sinekleri ailesinin erginleri çoğunlukla güneşli, sıcak ve kurak açık alanlarda uçar. Havada tek bir noktada asılı kalabilen, hızlı ve isabetli uçuşlarıyla tanınırlar; çiçeklerden nektar ve polen alarak beslenirken çoğu zaman bacaklarını çiçeğe yalnızca hafifçe dokundururlar. Bu nedenle bozkır, makilik, kumul ve taşlık yamaçlardaki pek çok bitki için önemli tozlayıcılar arasında yer alırlar. Larvaları ise serbest yaşamaz; aile genelinde larvalar başka böceklerin, özellikle yalnız yaşayan arıların ve eşekarılarının yuvalarındaki yavrularla, çekirge yumurta paketleriyle ya da kelebek tırtıllarıyla beslenen parazitoitlerdir. Dişiler yumurtalarını çoğunlukla havada uçarken konak yuvasının yakınına fırlatır ya da kuma bırakır; yumurtadan çıkan hareketli ilk evre larva konağını kendisi bulur.

Tür genel olarak Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'nun sıcak bölgeleri içinde yayılış gösterir. Türkiye, Avrupa ile Asya arasındaki konumu ve zengin bozkır habitatları sayesinde arı sinekleri bakımından oldukça zengin bir ülkedir ve bu tür de Türkiye faunasına ait kayıtlar arasında yer alır. Cinsin üyeleri genellikle ilkbahar ve yaz aylarında, çiçekli yamaçlarda, kuru çayırlarda ve bozkırlarda uçar.

Bu tür insanlar için herhangi bir tehlike oluşturmaz; arı sinekleri sokmaz, ısırmaz ve hastalık taşımaz. Uzun hortumları ve tüylü görünüşleri nedeniyle zaman zaman arılarla karıştırılsalar da tek çift kanatları, iri bileşik gözleri ve kısa antenleri onları zar kanatlılardan kolayca ayırır. Doğadaki rolleri ikilidir: erginler tozlaşmaya katkıda bulunurken larvaları konak böcek topluluklarının düzenlenmesinde rol oynar. Türün korunma durumu ayrıca değerlendirilmemiştir; ancak ailenin pek çok üyesi gibi doğal bozkır ve çiçekli açık alanların yok olmasından olumsuz etkilenir.