Bombylisoma turkmenicum (Paramonov, 1926)

Bombylisoma turkmenicum, iki kanatlılar (Diptera) takımının arı sinekleri ailesine (Bombyliidae) ait bir sinek türüdür. Paramonov, 1926 tarafından tanımlanmıştır ve Bombylisoma cinsinde yer alır. Türün adı Türkmenistan'a atıfta bulunur ve tür Orta Asya'nın kurak bölgeleriyle ilişkilendirilir. Arı sinekleri, tüylü gövdeleri ve çiçekler önünde havada asılı durarak beslenme alışkanlıklarıyla bal arılarını ve bombus arılarını andırır, ancak zararsız sineklerdir.

Bombylisoma, Bombylius cinsine yakın, görünüş bakımından ona oldukça benzeyen bir arı sineği cinsidir. Türleri ağırlıklı olarak Palearktik bölgenin sıcak ve kurak kesimlerinde, özellikle Akdeniz havzası, Orta Doğu ve Orta Asya'da dağılış gösterir. Cinsin üyeleri tüylü gövdeli, uzun ve ileri yönelmiş hortumlu sineklerdir; türler arasındaki ayrım çoğunlukla tüy rengi, kanat damarlanması ve erkek genital yapıları gibi ayrıntılara dayanır.

Arı sinekleri ailesinin erginleri çoğunlukla güneşli, sıcak ve kurak açık alanlarda uçar. Havada tek bir noktada asılı kalabilen, hızlı ve isabetli uçuşlarıyla tanınırlar; çiçeklerden nektar ve polen alarak beslenirken çoğu zaman bacaklarını çiçeğe yalnızca hafifçe dokundururlar. Bu nedenle bozkır, makilik, kumul ve taşlık yamaçlardaki pek çok bitki için önemli tozlayıcılar arasında yer alırlar. Larvaları ise serbest yaşamaz; aile genelinde larvalar başka böceklerin, özellikle yalnız yaşayan arıların ve eşekarılarının yuvalarındaki yavrularla, çekirge yumurta paketleriyle ya da kelebek tırtıllarıyla beslenen parazitoitlerdir. Dişiler yumurtalarını çoğunlukla havada uçarken konak yuvasının yakınına fırlatır ya da kuma bırakır; yumurtadan çıkan hareketli ilk evre larva konağını kendisi bulur.

Tür genel olarak Orta Asya'nın kurak bozkır ve yarı çöl alanları içinde yayılış gösterir. Türkiye, Avrupa ile Asya arasındaki konumu ve zengin bozkır habitatları sayesinde arı sinekleri bakımından oldukça zengin bir ülkedir ve bu tür de Türkiye faunasına ait kayıtlar arasında yer alır. Cinsin üyeleri genellikle ilkbahar ve yaz aylarında, çiçekli yamaçlarda, kuru çayırlarda ve bozkırlarda uçar.

Bu tür insanlar için herhangi bir tehlike oluşturmaz; arı sinekleri sokmaz, ısırmaz ve hastalık taşımaz. Uzun hortumları ve tüylü görünüşleri nedeniyle zaman zaman arılarla karıştırılsalar da tek çift kanatları, iri bileşik gözleri ve kısa antenleri onları zar kanatlılardan kolayca ayırır. Doğadaki rolleri ikilidir: erginler tozlaşmaya katkıda bulunurken larvaları konak böcek topluluklarının düzenlenmesinde rol oynar. Türün korunma durumu ayrıca değerlendirilmemiştir; ancak ailenin pek çok üyesi gibi doğal bozkır ve çiçekli açık alanların yok olmasından olumsuz etkilenir.