Bombylisoma melanocephalum (Fabricius, 1794)

Bombylisoma melanocephalum, çift kanatlılar (Diptera) takımının arı sinekleri (Bombyliidae) ailesine ait bir sinek türüdür. Tür ilk kez Fabricius, 1794 tarafından bilim dünyasına tanıtılmıştır ve Bombylisoma cinsi içinde yer alır. Aşağıdaki özellikler, cinsin ve ailenin genel özelliklerine dayanır. Bu sineklerin türleri arasındaki ayrım çoğunlukla kanat damarlanması, tüy rengi ve erkek üreme organlarının yapısı gibi ayrıntılarla yapılır.

Bombylisoma, arı sinekleri ailesinin en bilinen cinsi olan Bombylius ile yakın akraba olan ve uzun süre onun bir alt cinsi olarak değerlendirilen bir cinstir. Üyeleri küçük ile orta büyüklükte, tombul gövdeli ve yoğun tüylüdür; uzun, ileriye doğru uzanan hortumlarıyla dikkat çekerler. Uçarken havada asılı kalabilir ve hortumlarını çiçeğe daldırırken çoğunlukla bacaklarıyla çiçeğe hafifçe tutunurlar. Larvaları başta yalnız yaşayan arılar olmak üzere diğer böceklerin yuvalarında, konak larvalarıyla beslenerek gelişir. Cins özellikle Palearktik bölgede, Akdeniz havzasında zengin tür sayısına ulaşır.

Arı sinekleri (Bombyliidae), dünya genelinde beş binden fazla türü bulunan geniş bir sinek ailesidir. Ergin bireyler nektar ve polenle beslenir; bu nedenle pek çok bitki için önemli tozlayıcılardır. Hızlı ve isabetli uçuşları, havada asılı kalabilme yetenekleri ve çoğunun tüylü gövdesi nedeniyle sık sık arılarla karıştırılırlar. Ancak tüm sinekler gibi tek çift kanatları vardır ve iğneleri yoktur; insanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar.

Ailenin biyolojisindeki en ilginç özellik larva dönemidir. Dişiler yumurtalarını genellikle konak böceğin yuvasının yakınına ya da girişine fırlatarak bırakır; bazı türler yumurtalarını önce karın ucundaki özel bir bölmede kum taneleriyle kaplar. Yumurtadan çıkan ilk evre larva hareketli ve incedir, konağını bulduktan sonra deri değiştirerek hareketsiz, tombul bir yapıya geçer. Bu tür tam olmayan ve biçim değiştiren gelişim hipermetamorfoz olarak adlandırılır. Larvalar türe göre yalnız yaşayan arıların, eşek arılarının, böcek larvalarının ya da çekirge yumurta paketlerinin üzerinde gelişir.

Arı sinekleri genellikle güneşli, sıcak ve açık habitatları tercih eder; kumluk alanlar, bozkırlar, makilik ve çalılık yamaçlar, kayalık araziler ve çiçekli çayırlar en sık görüldükleri yerlerdir. Erginler çoğunlukla ilkbahar ve yaz aylarında uçar. Hem tozlayıcı hem de diğer böceklerin doğal düzenleyicisi olmaları nedeniyle ekosistemlerde çift yönlü bir rol üstlenirler. Türkiye, Avrupa ile Asya arasındaki konumu ve kurak iç bölgeleri sayesinde bu aile açısından zengin bir ülkedir.