Bombus persicus (Radoszkowski, 1881)

Bombus persicus, arı ailesi Apidae içinde yer alan bir yaban arısı türüdür. Tür adı İran'a (Pers) gönderme yapar. Yayılışı Batı Asya'nın dağlık ve bozkır bölgeleriyle ilişkilendirilir.

Bombus arıları, yani yaban arıları, kalın tüy örtüleri ve kas titreşimiyle vücut ısısı üretebilmeleri sayesinde serin havalarda ve yüksek dağlarda da etkin olabilen böceklerdir. Kafalarının ve dillerinin uzunluğu türden türe değişir; uzun dilli türler derin tüplü çiçekleri, kısa dilli türler ise açık çiçekleri tercih eder. Tıknaz yapıları, tüylü bacakları ve yavaş, gürültülü uçuşlarıyla bal arısından kolayca ayrılırlar.

Cinsin diğer üyeleri gibi tıknaz ve yoğun tüylü bir gövdeye sahiptir. Kuru dağ çayırları, bozkırlar ve çiçekli yamaçlar bu bölgelerdeki yaban arılarının başlıca yaşam alanlarıdır.

Koloniler bal arısı kolonilerine göre çok daha küçüktür ve yalnızca bir mevsim sürer. Kışı yalnızca döllenmiş genç kraliçeler geçirir; ilkbaharda her kraliçe tek başına yeni bir yuva kurar, nektar ve polen toplayarak ilk kuşak işçileri yetiştirir. Ardından toplama işini işçiler üstlenir, kraliçe ise yalnızca yumurtlar. Yaz sonuna doğru üreme bireyleri ortaya çıkar ve döngü yeniden başlar.

Doğadaki rolleri büyüktür: çok sayıda yabani çiçekli bitkinin tozlaşması bu arılara bağlıdır ve tarım alanlarında da verimi artırırlar. Çayırların, çiçekli ormanaltı alanların ve dağ bozkırlarının korunması, yaban arısı topluluklarının sürmesi için temel önemdedir. Pestisit kullanımı ve çiçekli alanların daralması, cinsin pek çok üyesi için başlıca tehditler arasında sayılır. İğneleri olsa da insanlara karşı genellikle uysaldırlar.