Bombus niveatus (Kriechbaumer, 1870)

Bombus niveatus, Apidae familyasının Bombus cinsine bağlı bir bambul arısı türüdür. Bambul arıları, iri, tıknaz ve yoğun tüylü yapılarıyla tanınan, koloni halinde yaşayan arılardır. Tür, 1870 yılında Kriechbaumer tarafından tanımlanmıştır; bazı kaynaklarda Bombus vorticosus ile ilişkili ya da onun yakın akrabası olarak ele alınır.

Bambul arıları serin iklime iyi uyum sağlamış böceklerdir; kalın tüyleri ve uçuş kaslarını titreterek ısı üretebilmeleri sayesinde düşük sıcaklıklarda da etkinlik gösterebilirler. Bu tür, açık renkli, beyazımsı ya da sarımsı tüy bantlarıyla siyah zemin üzerinde dikkat çekici bir desene sahiptir. Bambul arılarında renk deseni türler arasında benzeşebildiğinden kesin tanı için ayrıntılı inceleme gerekebilir.

Koloni ilkbaharda kışı tek başına geçirmiş döllenmiş bir ana arı tarafından kurulur. Ana arı, toprak altındaki boşluklar ya da kemirgen yuvaları gibi korunaklı yerlerde yuvasını yapar, mumdan hücreler oluşturur ve ilk işçileri yetiştirir. Yaz boyunca işçiler çoğalır; mevsim sonunda yeni ana arılar ve erkekler üretilir. Yeni ana arılar çiftleşip kışı geçirirken eski koloni dağılır. Bu tür baklagiller, ballıbabagiller ve diğer çiçekli bitkilerden beslenir.

Bombus niveatus, Balkanlar, Anadolu, Kafkasya ve İran'ı kapsayan bölgenin özellikle dağlık ve yüksek kesimlerinde yayılış gösterir. Dağ çayırlarının önemli tozlayıcılarındandır. Bambul arıları genel olarak saldırgan değildir, ancak yuvaları rahatsız edildiğinde sokabilirler. İklim değişikliği ve yaşam alanı kaybı dağ bambul arıları için önemli tehditler arasındadır. Bambul arıları, kanat kaslarını titreştirerek çiçeklerin polen keselerinden polen dökülmesini sağlayan titreşimli tozlaşma yeteneğine sahiptir; bu özellik domates gibi bazı bitkilerin tozlaşmasında önemlidir. Ayrıca bal arılarına göre daha serin ve bulutlu havalarda da çalışabilirler.