Bombus muscorum (Linnaeus, 1758)

Bombus muscorum, yosun yaban arısı olarak da anılan, arı ailesi Apidae içinde Thoracobombus altcinsinde yer alan bir türdür. Göğsü parlak turuncu ya da kızıl-kahverengi, karnı ise daha açık sarımsı tüylerle örtülüdür; birçok benzer türden farklı olarak gövdesinde genellikle siyah kıl bulunmaz.

Bombus arıları, yani yaban arıları, kalın tüy örtüleri ve kas titreşimiyle vücut ısısı üretebilmeleri sayesinde serin havalarda ve yüksek dağlarda da etkin olabilen böceklerdir. Kafalarının ve dillerinin uzunluğu türden türe değişir; uzun dilli türler derin tüplü çiçekleri, kısa dilli türler ise açık çiçekleri tercih eder. Tıknaz yapıları, tüylü bacakları ve yavaş, gürültülü uçuşlarıyla bal arısından kolayca ayrılırlar.

Açık, rüzgâra maruz çayırları, kıyı otlaklarını, kumulları ve sulak çayırları tercih eder. Yuvasını genellikle toprak yüzeyinde, yosun ve kuru otlardan örerek kurar; tür adı da yosunla ilişkisinden gelir. Uzun dilli bir türdür ve baklagilleri sıkça ziyaret eder. Avrupa'dan Asya'ya kadar yayılış gösterir; pek çok bölgede yaşam alanı kaybı nedeniyle azalmıştır.

Koloniler bal arısı kolonilerine göre çok daha küçüktür ve yalnızca bir mevsim sürer. Kışı yalnızca döllenmiş genç kraliçeler geçirir; ilkbaharda her kraliçe tek başına yeni bir yuva kurar, nektar ve polen toplayarak ilk kuşak işçileri yetiştirir. Ardından toplama işini işçiler üstlenir, kraliçe ise yalnızca yumurtlar. Yaz sonuna doğru üreme bireyleri ortaya çıkar ve döngü yeniden başlar.

Doğadaki rolleri büyüktür: çok sayıda yabani çiçekli bitkinin tozlaşması bu arılara bağlıdır ve tarım alanlarında da verimi artırırlar. Çayırların, çiçekli ormanaltı alanların ve dağ bozkırlarının korunması, yaban arısı topluluklarının sürmesi için temel önemdedir. Pestisit kullanımı ve çiçekli alanların daralması, cinsin pek çok üyesi için başlıca tehditler arasında sayılır. İğneleri olsa da insanlara karşı genellikle uysaldırlar.