Bombus lucorum (Linnaeus, 1761)

Bombus lucorum, beyaz kuyruklu yaban arısı olarak bilinen, arı ailesi Apidae içinde Bombus altcinsinde yer alan bir türdür. Siyah gövde üzerinde göğsün önünde ve karnın ikinci halkasında açık limon sarısı bantlar, karnın ucunda ise beyaz tüyler bulunur. Toprak yaban arısı Bombus terrestris ve birkaç yakın türle birlikte, görünüşü çok benzeyen bir tür grubunu oluşturur; bu türleri güvenilir biçimde ayırmak çoğu zaman genetik inceleme gerektirir.

Bombus cinsinin üyeleri iri, tıknaz ve yoğun tüylü gövdeleriyle tanınır. Gövdeyi örten uzun kıllar, sarı, beyaz, kırmızı, turuncu ve siyah renklerin oluşturduğu bantlar hâlinde dizilir; bu renk desenleri türlerin ayırt edilmesinde önemlidir, ancak aynı tür içinde bile değişkenlik gösterebildiğinden kesin tanı çoğu zaman uzman incelemesi gerektirir. Dişilerin arka bacaklarında polen taşımaya yarayan polen sepeti bulunur, erkeklerde ise iğne yoktur.

Ormanlar, ağaçlık alanlar, çayırlar, bahçeler ve dağlık alanlar dahil çok çeşitli yaşam alanlarında görülür. Yuvasını çoğunlukla toprak altında, eski kemirgen yuvalarında kurar. Kısa dilli bir türdür. Avrupa'dan Asya'ya uzanan geniş bir Palearktik yayılışa sahiptir.

Toplumsal yaşam döngüsü tek yıllıktır. İlkbaharda kış uykusundan çıkan döllenmiş kraliçe, çoğunlukla toprak altındaki eski kemirgen yuvaları, çalı dipleri ya da ot yığınları gibi korunaklı yerlerde yuva kurar. Balmumundan yaptığı hücrelere yumurta bırakır ve ilk işçileri kendisi besler. Yaz boyunca birkaç düzinden birkaç yüze kadar bireye ulaşabilen koloni, mevsim sonunda yeni kraliçeler ve erkekler üretir. Çiftleşen genç kraliçeler kışı toprakta geçirirken eski koloni dağılır.

Yaban arıları yabani bitkilerin ve pek çok tarım bitkisinin, özellikle baklagillerin, domatesin ve meyve ağaçlarının önemli tozlayıcılarıdır. Çiçeği titreştirerek polen bırakmasını sağlayan titreşimli tozlama yapabilmeleri onları değerli kılar. Yaşam alanı kaybı, yoğun tarım, böcek ilaçları ve iklim değişikliği nedeniyle birçok Bombus türünün popülasyonu dünyanın çeşitli bölgelerinde azalmaktadır. Dişiler iğnelidir, ancak saldırgan değildir ve yalnızca rahatsız edildiklerinde sokarlar.