Bombus haematurus (Kriechbaumer, 1870)

Bombus haematurus, Apidae familyasının Bombus cinsine bağlı bir bambul arısı türüdür. Bambul arıları iri, tıknaz ve yoğun tüylü yapılarıyla tanınan, koloni halinde yaşayan arılardır. Tür, 1870 yılında Kriechbaumer tarafından tanımlanmıştır; bilimsel adı kızıl renkli karın ucuna gönderme yapar.

Bu tür, sarımsı göğüs tüyleri, siyah bantlar ve kızıl-turuncu karın ucuyla tanınan orta büyüklükte bir bambul arısıdır. Erken uçan türlerdendir; ana arılar ilkbaharda oldukça erken ortaya çıkar. Bambul arılarında renk deseni türler arasında benzeşebildiğinden kesin tanı için ayrıntılı inceleme gerekebilir.

Tür özellikle orman kenarlarını, ağaçlık alanları, açıklıkları ve çiçekli çalılıkları tercih eder. Koloni ilkbaharda kışı tek başına geçirmiş döllenmiş bir ana arı tarafından kurulur. Ana arı yuvasını korunaklı boşluklarda yapar, mumdan hücreler oluşturur ve ilk işçileri yetiştirir. Yaz boyunca işçiler çoğalır; mevsim sonunda yeni ana arılar ve erkekler üretilir. Yeni ana arılar çiftleşip kışı geçirirken eski koloni dağılır. Söğüt, meyve ağaçları ve çeşitli ilkbahar çiçekleri erken dönemde önemli besin kaynaklarıdır.

Bombus haematurus, Balkanlar, Anadolu, Kafkasya ve İran'ın kuzeyini kapsayan bölgede yayılış gösterir. Son yıllarda Orta Avrupa'ya doğru yayılış alanını genişlettiği bildirilmektedir. Orman ve çalılık bitkilerinin tozlaşmasına katkıda bulunur. Saldırgan değildir, ancak yuvası rahatsız edildiğinde sokabilir. Bambul arıları, kanat kaslarını titreştirerek çiçeklerin polen keselerinden polen dökülmesini sağlayan titreşimli tozlaşma yeteneğine sahiptir; bu özellik domates gibi bazı bitkilerin tozlaşmasında önemlidir. Ayrıca bal arılarına göre daha serin ve bulutlu havalarda da çalışabilirler. Erken uçan türler, ilkbaharda açan bitkiler için özellikle değerli tozlayıcılardır.