Bombus barbutellus (Kirby, 1802)

Bombus barbutellus, Apidae familyasının Bombus cinsine bağlı, guguk bambul arıları olarak bilinen asalak bir türdür. Bu arılar eskiden ayrı bir cins olarak Psithyrus adı altında incelenirdi; bugün Bombus cinsi içinde bir alt cins olarak kabul edilirler. Tür, 1802 yılında Kirby tarafından tanımlanmıştır.

Guguk bambul arılarının işçi kastı yoktur ve dişilerin arka bacaklarında polen taşıma sepeti bulunmaz. Gövdeleri, kendi kolonisini kuran bambul arılarına göre daha seyrek tüylüdür; kanatları genellikle daha koyu, dış iskeletleri ise daha kalındır. Bombus barbutellus, siyah zemin üzerinde sarı göğüs bantları ve beyaz bir kuyruk ucuyla, ev sahibi türü olan bahçe bambul arısına (Bombus hortorum) benzer bir görünüme sahiptir.

Bu türün dişileri ilkbaharda kış uykusundan diğer bambul arılarından daha geç çıkar ve gelişmekte olan bir ev sahibi kolonisini arar. Başlıca ev sahibi Bombus hortorumdur; yakın akraba bazı türlerin kolonileri de kullanılabilir. Asalak dişi yuvaya girer, kolonideki ana arıyı etkisiz hale getirir ya da öldürür ve kendi yumurtalarını bırakır. Ev sahibinin işçileri bu yavruları büyütür. Sonuçta yalnızca yeni asalak dişiler ve erkekler üretilir.

Tür Avrupa'nın büyük bölümünden Anadolu ve Asya'nın ılıman kesimlerine kadar yayılış gösterir. Ev sahibine bağımlı olduğundan, bulunduğu alanlarda genellikle seyrek görülür. Çiçekleri ziyaret ederek bir miktar tozlaşmaya katkıda bulunur. Saldırgan değildir, ancak dişiler elle tutulduklarında sokabilir. Bambul arıları, kanat kaslarını titreştirerek çiçeklerin polen keselerinden polen dökülmesini sağlayan titreşimli tozlaşma yeteneğine sahiptir; bu özellik domates gibi bazı bitkilerin tozlaşmasında önemlidir. Ayrıca bal arılarına göre daha serin ve bulutlu havalarda da çalışabilirler.