Boletus appendiculatus

Boletus appendiculatus, bugün Butyriboletus appendiculatus adıyla bilinen, Boletaceae ailesine ait iri yapılı bir boletus mantarıdır. Boletuslar, şapkalarının alt yüzünde lamel yerine sünger gibi gözenekli bir tüp tabakası taşıyan etli mantarlardır.

Şapka 8–20 santimetreye kadar büyüyebilir; rengi sarımsı kahverengiden kızılımsı kahverengiye kadar değişir ve yüzeyi kuru, ince keçemsi ya da kadifemsidir. Alt yüzdeki gözenekler küçük ve parlak limon sarısıdır, bastırıldığında hafifçe maviye döner. Sap kalın, tabanına doğru genişleyen ve çoğu zaman sivri bir kök gibi sonlanan yapıdadır; sarı zeminde ince bir ağsı desen taşır. Bu kök benzeri uzantı tür adının kaynağıdır. Eti sarı, sıkı, kesildiğinde özellikle şapkada hafifçe maviye dönebilir; tadı hafif ve hoştur.

Tür, yaprak döken ağaçlarla, özellikle meşe ve kayın ile, bazen de iğne yapraklılarla ektomikorizal ortaklık kurar. Genellikle yaz ve sonbaharda, sıcak ve kireçli ya da hafif asidik topraklardaki ormanlarda yetişir.

Avrupa'nın ılıman bölgelerinde yayılış gösterir, ancak genellikle seyrek bulunur ve bazı ülkelerde korunması gereken türler arasında yer alır. Akdeniz havzasının ormanlarında da kayıtları vardır.

Pişirilerek yenebilen bir mantar olarak bilinir. Ancak kırmızı gözenekli ya da acı tatlı bazı boletuslarla karıştırılabileceğinden toplanırken dikkatli olunmalı, kesin olarak tanınmayan örnekler yenmemelidir. Nadir olduğu bölgelerde toplanmaması da doğa koruma açısından önerilir.

Boletaceae ailesi, son yıllarda yapılan DNA çalışmaları sonucunda büyük ölçüde yeniden düzenlenmiştir. Eskiden geniş anlamda Boletus cinsi altında toplanan pek çok tür, bugün Butyriboletus, Caloboletus, Hemileccinum, Neoboletus, Rubroboletus, Suillellus ve Xerocomellus gibi ayrı cinslere aktarılmıştır. Bu nedenle aynı mantar, farklı kaynaklarda farklı bilimsel adlarla karşımıza çıkabilir. Ailenin üyeleri ormanların sağlığı için vazgeçilmez mikorizal ortaklardır.