Boletopsis leucomelaena

Boletopsis leucomelaena, Thelephorales takımının Bankeraceae familyasına ait, ilk bakışta bir boleti andıran etli bir mantardır. Şapkasının alt yüzeyinde gözenekler bulunur; ancak gerçek boletlerle akraba değildir ve dişli mantarlar olarak bilinen Hydnellum, Sarcodon ve Bankera gibi cinslerle aynı familyada yer alır.

Şapkası genellikle 5–15 cm çapında, kalın etli ve düzensiz dışbükey biçimlidir. Rengi koyu gri, kahverengimsi siyah ya da isli siyahtır; tür adı olan leucomelaena da “beyaz ve siyah” anlamına gelerek koyu şapka ile beyaz gözenekler arasındaki zıtlığa işaret eder. Gözenekler küçük ve beyazımsıdır, yaşlandıkça grileşir. Sapı kısa, kalın, beyazımsı ile gri arasında renklidir. Eti beyaz, sert ve kesildiğinde pembemsi ya da grimsi tonlar alabilir; tadı acımsıdır.

Ektomikorizal bir türdür ve esas olarak ladinle ortak yaşam kurar. Kireçli ya da besince fakir, yosunlu, yaşlı kozalaklı ormanlarda, yaz sonu ve sonbaharda tek tek veya küçük gruplar hâlinde çıkar. Bankeraceae familyasının üyeleri bozulmamış, uzun süredir ormanla kaplı alanlara bağlıdır ve azot kirliliği ile habitat kaybına duyarlıdır.

Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'nın serin ve ılıman ormanlarında yayılış gösterir; birçok Avrupa ülkesinde nadir ya da tehdit altında olarak değerlendirilir. Doğu Asya'da bazı yakın türler yenilebilir olarak toplansa da acımsı tadı nedeniyle mutfak değeri sınırlıdır; nadirliği göz önüne alınarak korunmalıdır.

Bankeraceae familyasının türleri birçok ülkede eski ve doğal ormanların gösterge türleri olarak kabul edilir. Bu mantarların varlığı, toprağın uzun süredir bozulmadan kaldığını ve ağaçlarla mantarlar arasındaki ilişkilerin sağlıklı olduğunu gösterir. Bu nedenle bulundukları alanların korunması, nadir mantarların yanı sıra tüm orman topluluğunun korunmasına da katkı sağlar.