Bolbelasmus unicornis (Schrank, 1789)

Bolbelasmus unicornis, Geotrupidae familyasına bağlı Bolbelasmus cinsinin Avrupa'daki en bilinen temsilcisidir. Yaklaşık bir santimetre boyunda, kırmızımsı kahverengi, kubbe biçimli bir böcektir; erkeklerin başında tür adına da yansıyan tek, ince bir boynuz bulunur. Orta ve Güneydoğu Avrupa'da yayılış gösterir; Avrupa Birliği Habitatlar Direktifi kapsamında koruma altındaki türler arasında yer alır ve pek çok ülkede nadir kabul edilir.

Bolbelasmus cinsi, Geotrupidae içinde Bolboceratinae alt familyasına (bazı sınıflandırmalarda ayrı Bolboceratidae familyasına) yerleştirilen küçük, kubbe biçimli böcekleri içerir. Bu böceklerin erkeklerinde baş üzerinde boynuz, ön göğüste ise çıkıntılar ve çukurluklar bulunabilir. Renkleri genellikle kırmızımsı kahverengi ile koyu kahverengi arasındadır. Bolboceratinae üyelerinin toprak altı mantarlarla, özellikle yer mantarı benzeri türlerle beslendiği bilinmektedir. Erginler çoğunlukla alacakaranlıkta ve gece etkindir, ışığa gelebilir ve kumlu ya da gevşek topraklı açık alanlarda, ormanlık kenarlarında yaşar.

Geotrupidae familyası, halk arasında bok böcekleri ya da toprak kazıcı böcekler olarak bilinen, Scarabaeoidea üst familyasına ait iri ve tıknaz yapılı böcekleri kapsar. Üyeleri genellikle oval ya da yuvarlak gövdeli, parlak siyah, mavi, yeşil veya metalik renklidir. Ön bacakları güçlü, dişli kazıcı bacaklara dönüşmüştür ve antenlerin ucunda yaprakçıklardan oluşan bir topuz bulunur. Familyada dünya genelinde birkaç yüz tür tanımlanmıştır.

Bu böceklerin büyük çoğunluğu toprağa dikey galeriler kazar ve bu galerilerin dibine yavrularının besini olacak maddeyi taşır. Besin, türe göre memeli dışkısı, çürümekte olan bitki artıkları, mantarlar ya da taze yapraklar olabilir. Dişi her besin topağına bir yumurta bırakır; larvalar bu stokla beslenerek toprak altında gelişir. Bazı türlerde erkek ve dişi yuva yapımında birlikte çalışır.

Geotrupidae üyeleri besin maddelerini toprağa gömerek toprağın havalanmasına, besin döngüsüne ve otlaklarda dışkının hızla ortadan kalkmasına önemli katkı sağlar. İnsanlar için tehlikeli değildirler.