Betula pendula

Betula pendula (adi huş, ak huş), huşgiller (Betulaceae) familyasına ait, 15–25 metreye kadar boylanabilen, ince yapılı bir ağaçtır. En tanınan özelliği beyaz, kâğıt gibi ince tabakalar hâlinde soyulan kabuğudur; yaşlı ağaçların gövde dibinde kabuk kalınlaşır ve koyu renkli, derin çatlaklı bir hâl alır. İnce dalları aşağı doğru sarkar. Yaprakları üçgenimsi ya da baklava biçimli, uzun sivri uçlu ve kenarları çift dişlidir; genç sürgünlerde küçük reçine siğilleri bulunur.

Işık isteyen, hızlı büyüyen bir öncü türdür; yangın ya da kesim sonrası açılan alanlara, kumlu ve fakir topraklara kolayca yerleşir. Avrupa’nın büyük bölümünden Sibirya’ya ve Batı Asya’ya kadar geniş bir alanda yayılış gösterir. Türkiye’de doğal olarak sınırlı alanlarda, özellikle kuzeydoğu Anadolu’nun dağlık kesimlerinde bulunur; park ve bahçelerde ise süs ağacı olarak sıkça dikilir. Kabuğu, odunu ve ilkbaharda alınan özsuyu çeşitli geleneksel kullanımlara konu olmuştur.

Betulaceae familyası, huşlar (Betula), kızılağaçlar (Alnus), fındıklar (Corylus) ve gürgenleri (Carpinus) kapsar. Bu bitkilerin çiçekleri tek evciklidir: erkek çiçekler sarkık kedicikler hâlinde, dişi çiçekler ise daha küçük kurular hâlinde aynı bitki üzerinde bulunur. Tozlaşma rüzgârla olur ve çiçeklenme çoğunlukla yapraklanmadan önce, kış sonu ya da erken ilkbaharda gerçekleşir. Bu dönemde saçılan bol polen, duyarlı kişilerde alerjiye yol açabilir.

Huş ağaçlarının küçük, kanatlı meyveleri çok sayıda üretilir ve rüzgârla geniş alanlara yayılır. Tohumları ve tomurcukları birçok küçük ötücü kuş için kış besinidir; yaprakları ise çok sayıda kelebek ve güve tırtılını besler. Huşların kökleri çeşitli mantarlarla ortak yaşam (mikoriza) kurar; sinek mantarı gibi bazı şapkalı mantarlar sıklıkla huş ağaçlarının altında görülür.