Artemisia annua

Artemisia annua, papatyagiller (Asteraceae) familyasının Artemisia cinsine ait tek yıllık otsu bir bitkidir. Pelin ve yavşan olarak bilinen bitkilerin akrabasıdır. Sıtma tedavisinde kullanılan artemisinin maddesinin kaynağı olarak dünya çapında büyük önem taşır.

Bitki genellikle 50 cm ile 2 m arasında boylanabilen, dik, çok dallı ve piramit biçimli bir yapıdadır. Gövdesi tüysüz ve yeşilden kırmızımsıya değişen renktedir. Yaprakları parlak yeşil, iki ya da üç kez ince parçalara ayrılmış olup eğrelti yaprağını andırır; ezildiğinde tatlı, güçlü bir koku yayar. Çiçek başları çok küçük, yuvarlak ve sarımsıdır; dalların üzerinde gevşek salkımlar hâlinde dizilir. Çiçeklenme yaz sonu ve sonbaharda gerçekleşir.

Tür yol kenarları, nehir kıyıları, bozulmuş alanlar, tarla kenarları ve terk edilmiş yerler gibi açık yerlerde yetişir. Cinsin diğer üyeleri gibi rüzgârla tozlaşır ve bu nedenle çiçekleri gösterişsizdir. Çok sayıda küçük tohum üretir ve kolayca yayılır.

Doğal yayılış alanı Asya'nın ılıman bölgeleridir; Çin'de yüzyıllardır ateşli hastalıklara karşı kullanılmıştır. Günümüzde pek çok ülkeye yayılmış ve doğallaşmıştır. Bitkiden elde edilen artemisinin ve türevleri, sıtma tedavisinde dünya genelinde kullanılan temel ilaçlar arasındadır. Bitkinin kendisinin bilinçsiz kullanımı önerilmez; rüzgârla taşınan poleni bazı kişilerde alerjiye neden olabilir.