Arctium minus var. minus

Arctium minus var. minus, küçük dulavratotu olarak bilinen türün tip varyetesidir. Papatyagiller (Asteraceae) familyasından, iki yıllık otsu bir bitkidir. Dulavratotları, kancalı çiçek başlarının giysi ve hayvan tüylerine yapışmasıyla tanınır; bu özellik cırt cırt bandın icadına ilham verdiği için de ünlüdür.

Bitki ilk yıl toprağa yakın, büyük yapraklardan oluşan bir rozet ve kalın bir kazık kök geliştirir. İkinci yıl 50–150 cm boyunda, dallı bir gövde oluşturur. Taban yaprakları çok büyük, kalp biçimli, alt yüzü grimsi tüylüdür; yaprak sapları genellikle içi boştur, bu özellik onu büyük dulavratotundan (Arctium lappa) ayırmada kullanılır. Çiçek başları küçük, yaklaşık bir-iki santimetre çapında, kısa saplı veya sapsızdır ve ucu kancalı pullarla çevrilidir. Çiçekler mor-pembe renklidir ve yaz ortasından sonbahara kadar açar.

Tür yol kenarları, orman açıklıkları, çit dipleri, ahır çevreleri ve azotça zengin bozulmuş alanlarda yetişir. Olgun çiçek başları bütün olarak hayvanların tüylerine yapışır ve tohumlar bu yolla uzak mesafelere taşınır. Çiçekleri arı ve kelebekler tarafından ziyaret edilir; bazı böcek larvaları için besin bitkisidir.

Küçük dulavratotu Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı Asya'ya özgüdür; Kuzey Amerika'ya taşınmış ve orada yaygın bir yabani ot hâline gelmiştir. Kökleri, büyük dulavratotunda olduğu gibi halk hekimliğinde kullanılmıştır. Hayvancılık alanlarında, çiçek başlarının koyun yünlerine yapışarak yün kalitesini düşürmesi nedeniyle istenmeyen bir bitki olarak görülür.