Araptavşanı (Allactaga elater)

Allactaga elater, araptavşanları ve huş fareleri ailesi Dipodidae içinde yer alan, küçük beş parmaklı araptavşanı olarak bilinen bir kemirgen türüdür. Araptavşanları, yalnızca uzun arka bacakları üzerinde sıçrayarak ilerleyen, kurak ve açık ortamlara uyum sağlamış küçük memelilerdir. Bu tür, cinsinin küçük boylu üyelerinden biridir; vücut uzunluğu genellikle on santimetre civarındadır, buna karşılık kuyruğu vücudundan belirgin biçimde uzundur.

Kuyruğun ucunda siyah ve beyaz renkli, bayrak biçimli bir püskül bulunur; bu püskül sıçrama sırasında denge sağlar ve iletişimde rol oynar. Kürkü sırtta kumsu ya da grimsi kahverengi, karın tarafında beyazdır. İri gözleri ve uzun kulakları, gece etkin bir hayvan olmasına uygundur. Arka ayaklarında beş parmak bulunur.

Tür, bozkırlar, yarı çöller, kil ve kumlu düzlükler ile seyrek bitkili tepelik alanlarda yaşar. Gececidir; gündüzü kendi kazdığı yuvasında geçirir. Tohumlar, yeşil bitki parçaları, soğanlar, kökler ve böceklerle beslenir. Soğuk iklimli bölgelerde kışı kış uykusunda geçirir. Yılda bir ya da iki kez yavru verebilir. Baykuşlar, tilkiler, gelincikler ve yılanlar başlıca doğal düşmanlarıdır.

Yayılış alanı Kafkasya, Orta Doğu, İran, Orta Asya ve Çin'in batısına kadar uzanan geniş bir kurak kuşağı kapsar. Türkiye'de doğu kesimlerde bulunduğu bilinmektedir. Geniş yayılışı nedeniyle küresel ölçekte tehdit altında sayılmaz; ancak bozkır alanlarının tarıma açılması yerel popülasyonları etkileyebilir. Bu tür kemirgenler, bozkır ekosistemlerinde hem tohumların yayılmasına hem de toprağın havalandırılmasına katkıda bulunur, aynı zamanda birçok yırtıcı hayvan için önemli bir besin kaynağıdır. Gece yaşamları nedeniyle doğada nadiren gözlenirler.