İçeriğe geç
Türkiye Yaban Hayatı

Aphidoletes aphidimyza (Rondani, 1847)

Aphidoletes aphidimyza (Rondani, 1847)


Aphidoletes aphidimyza, gal sinekleri (Cecidomyiidae) familyasına ait, yaprak biti avcısı olarak bilinen küçük bir sinek türüdür. Erginleri yaklaşık 2–3 mm boyunda, narin, sivrisineği andıran sineklerdir. Bitkiler üzerinde gal oluşturmaz; larvaları turuncu ile kırmızımsı renkli olup yaprak biti kolonilerinin arasında yaşar. Larva, yaprak bitini bacağından yakalar, felç edici bir salgı enjekte eder ve vücut sıvısını emer. Dişiler yumurtalarını yaprak biti kolonilerinin yakınına bırakır; erginler ise ballıçiyle beslenir ve gece etkindir. Olgunlaşan larvalar toprağa inerek pupa olur. Dünyanın birçok bölgesinde doğal olarak bulunur ve seralarda yaprak bitlerine karşı biyolojik mücadele ajanı olarak ticari olarak üretilip kullanılır.

Cecidomyiidae (gal sinekleri) familyası, dünyada binlerce tanımlanmış türüyle Diptera takımının en kalabalık familyalarından biridir. Erginler genellikle 1–5 mm boyunda, narin yapılı, uzun ve boncuk dizisini andıran tüylü antenlere sahip küçük sineklerdir. Kanatları geniş, damarlanması basittir ve kanat damarları azalmıştır; vücut ve kanatlar kolayca dökülen tüylerle örtülüdür. Erginler kısa ömürlüdür ve çoğu zaman hiç beslenmez.

Familyanın en bilinen özelliği, birçok türün larvasının bitkilerde gal adı verilen anormal doku büyümelerine yol açmasıdır. Dişi, yumurtalarını konukçu bitkinin tomurcuk, çiçek, yaprak, meyve veya sürgünlerine bırakır; larvaların beslenmesiyle bitki dokusu şişerek türe özgü biçimde gal oluşturur. Bununla birlikte familyada mantarlarla beslenen, çürümekte olan maddelerde gelişen, başka galler içinde yaşayan (inkilin) ve yaprak bitleri, akarlar gibi küçük canlıları avlayan türler de bulunur.

Gal sineklerinin bazıları tarım ve ormancılıkta zararlı, bazıları ise zararlılara karşı biyolojik mücadelede kullanılan yararlı canlılardır. Türlerin tanınmasında ergin bireylerin yanı sıra konukçu bitki ve gal biçimi büyük önem taşır. İnsanlar için doğrudan bir tehlike oluşturmazlar. Küçük boyları ve kısa ömürleri nedeniyle çoğu zaman gözden kaçarlar; birçok bölgede tür çeşitliliği hâlâ yeterince araştırılmamıştır. Anadolu, zengin bitki örtüsü sayesinde gal sinekleri açısından da çeşitlilik bakımından önemli bir bölgedir ve buradan bilime yeni türler tanımlanmıştır.

Yorumlar

Yorumları görüntüle

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Giriş yap