Aphaenogaster

Aphaenogaster, karıncalar familyası Formicidae'nin Myrmicinae alt familyasına bağlı geniş bir karınca cinsidir. Dünyada iki yüzü aşkın tür ve alt tür içerir; Akdeniz havzası, Avrasya, Kuzey Amerika ve Avustralasya'da yaygındır. İşçiler orta boyutlu, ince ve uzun bacaklı karıncalardır; baş arkaya doğru daralarak boyun benzeri bir yapı oluşturabilir. Renkleri sarımsı kahverengiden siyaha kadar değişir ve vücutları çoğu türde mat, ince çizgili bir yüzeye sahiptir.

Bel kısmı Myrmicinae'ye özgü biçimde iki boğumludur (petiyol ve postpetiyol) ve işçilerde iğne bulunur, ancak insanlar için etkisi önemsizdir. Yuvalarını genellikle toprakta, taş altlarında ya da çürüyen odunda kurarlar. Koloniler birkaç yüzden birkaç bin işçiye kadar değişebilir.

Çoğu tür hem leş yiyici hem avcıdır; ölü böcekleri, küçük omurgasızları ve tohumları toplar. Kuzey Amerika ve Avrupa ormanlarında bazı türler, karıncaların yağlı ek yapılarına (elaiozom) ilgi duyduğu tohumları yuvaya taşıyarak bitkilerin yayılmasına katkıda bulunur; bu ilişkiye myrmekokori denir. Bu yönüyle cins, orman tabanı ekosistemlerinde tohum dağıtımı açısından en önemli karınca gruplarından biri kabul edilir.

Akdeniz ikliminin hâkim olduğu bölgelerde, Türkiye'nin de içinde bulunduğu Doğu Akdeniz'de, cinsin pek çok türü bulunur ve çoğu sıcak, kurak, taşlık alanlarda yaşar. Bu karıncalar besin artıklarını ayrıştırarak ve toprağı havalandırarak ekosistemlerin işleyişine katkı sağlar; zararlı sayılmazlar.