Anthophora retusa (Linnaeus, 1758)

Anthophora retusa, Apidae familyasının Anthophora cinsine bağlı, yalnız yaşayan bir arı türüdür. 1758 yılında Linnaeus tarafından tanımlanmış olup cinsin en eski bilinen üyelerindendir. İlkbahar sonu ve yaz başında uçan, tıknaz ve tüylü bir arıdır.

Tür, yakın akrabası Anthophora plumipes ile karıştırılabilir. Dişiler büyük ölçüde siyah tüylüdür ve arka bacaklarındaki polen fırçası belirgin biçimde turuncu-kırmızımsı renktedir; bu özellik tanımada yararlıdır. Erkekler kahverengimsi tüylüdür ve yüzlerinde sarı lekeler bulunur, ancak A. plumipes erkeklerinde görülen uzun bacak saçakları bu türde yoktur. Boyutları orta büyüklükteki bir bal arısına yakındır.

Tür çiçekçe zengin çayırları, çalılık kenarlarını, kumlu ve killi yamaçları ve kıyı yamaçlarını tercih eder. Ballıbabagiller ve baklagiller familyasındaki bitkileri, özellikle ballıbaba, adaçayı ve fiğ türlerini sıkça ziyaret eder. Dişiler yuvalarını tek başlarına, çıplak toprakta veya yamaçlarda kazdıkları tünellere yapar. Her hücreye polen ve nektar karışımı bir besin yığını konur ve tek bir yumurta bırakılır. Larvalar bu besinle gelişir ve yeni nesil bir sonraki yıl ortaya çıkar. Yuvaları Melecta cinsinden asalak arılarca istila edilebilir.

Tür Avrupa'nın büyük bölümünden Anadolu ve Orta Asya'ya kadar yayılış gösterir. Kuzeybatı Avrupa'nın bazı kesimlerinde, yaşam alanlarının tarıma ve yapılaşmaya açılması nedeniyle belirgin biçimde azaldığı bilinmektedir. Erken yaz çiçeklerinin önemli tozlayıcılarındandır. Saldırgan değildir; dişiler ancak elle tutulduklarında sokabilir. Bu cinsin üyeleri günün sıcak saatlerinde en etkin hale gelir; serin havalarda ise çiçekler üzerinde ya da yuva girişlerinde dinlenir. Dişiler bir mevsim boyunca yalnızca sınırlı sayıda hücre hazırlayabildiğinden üreme hızları görece düşüktür.