Amphiura filiformis (O.F. Müller, 1776)

Amphiura filiformis, Amphiuridae ailesine ait, yumuşak tabanlarda gömülü yaşayan bir yılan yıldızı türüdür. Kuzey Avrupa denizlerinde çok yoğun popülasyonlar oluşturmasıyla bilinir.

Küçük merkezi diskli ve disk çapının birçok katı uzunluğunda, ipliksi kollara sahip bir türdür; tür adı da bu ince kollara işaret eder. Rengi grimsi ya da kahverengimsidir. Yılan yıldızları (Ophiuroidea), derisidikenliler (Echinodermata) şubesinde yer alır ve deniz yıldızlarından belirgin biçimde ayrılan küçük, yuvarlak bir merkezi disk ile bu diskten keskin biçimde ayrılan ince, esnek kollara sahiptir. Hareketi tüp ayaklarla değil, kolların yılan gibi kıvrılmasıyla sağlarlar. Ağız diskin alt yüzündedir; anüsleri yoktur ve sindirilemeyen artıklar yine ağızdan atılır. Kopan kollarını yenileyebilirler.

Amphiuridae ailesi, yılan yıldızlarının en kalabalık ailelerinden biridir ve dünya denizlerinde yüzlerce tür içerir. Bu ailenin üyelerinin çoğu küçük disklidir ve kolları disk çapının birkaç katı uzunluğa ulaşabilir. Pek çoğu çamurlu ya da kumlu tabanlarda sedimente gömülü yaşar; diski çökeltinin içinde kalırken kollarının bir kısmını suya uzatarak askıdaki organik parçacıkları yakalar ya da yüzeydeki çökelti tabakasından besin toplar. Yoğun popülasyonlar oluşturdukları yerlerde sedimentin karıştırılmasında ve havalandırılmasında önemli rol oynarlar; aynı zamanda balıklar ve diğer dip canlıları için önemli bir besin kaynağıdır. A. filiformis çamurlu kum tabanlarda yaşar; diski sedimentin birkaç santimetre derininde kalırken kollarını suya doğru uzatarak askıdaki parçacıkları yakalar. Metrekare başına çok sayıda bireye ulaşan yoğun topluluklar oluşturabilir ve bu nedenle deneysel deniz biyolojisi çalışmalarında sıkça kullanılır.

Tür kuzeydoğu Atlantik'te ve Akdeniz'de yayılış gösterir. Türkiye denizlerindeki dağılımı ve popülasyon durumu hakkında ayrıntılı bilgi sınırlıdır. Türün bilinen herhangi bir zehirli etkisi yoktur ve insanlar için tehlike oluşturmaz; ancak deniz yıldızları ve yılan yıldızları sudan çıkarıldıklarında kısa sürede ölür, bu nedenle doğada gözlemlendikten sonra yerinde bırakılmaları önerilir.