Amphipholis squamata (Delle Chiaje, 1828)

Amphipholis squamata, Amphiuridae ailesine ait, dünyanın en geniş yayılışlı yılan yıldızlarından biridir. Küçük boyu ve ilginç üreme biyolojisiyle tanınır.

Çok küçük bir türdür; merkezi diski yalnızca birkaç milimetre çapındadır ve kolları diskin birkaç katı uzunluğundadır. Disk üzeri pullarla kaplıdır, rengi grimsi, bej ya da açık kahverengidir ve kolların başlangıcında çift beyaz lekeler görülebilir. Biyolüminesans yeteneğine sahiptir; uyarıldığında kollarından ışık yayabilir. Yılan yıldızları (Ophiuroidea), derisidikenliler (Echinodermata) şubesinde yer alır ve deniz yıldızlarından belirgin biçimde ayrılan küçük, yuvarlak bir merkezi disk ile bu diskten keskin biçimde ayrılan ince, esnek kollara sahiptir. Hareketi tüp ayaklarla değil, kolların yılan gibi kıvrılmasıyla sağlarlar. Ağız diskin alt yüzündedir; anüsleri yoktur ve sindirilemeyen artıklar yine ağızdan atılır. Kopan kollarını yenileyebilirler.

Çok çeşitli ortamlarda yaşar: taş altları, alg ve deniz çayırları arası, kabuk kırıntıları ve kumlu tabanlar. Hermafrodittir ve yavrularını diskin içindeki keselerde (bursalarda) kuluçkaya yatırır; bu nedenle serbest yüzen larva evresi yoktur ve yavrular küçük yılan yıldızları olarak dünyaya gelir. Tabandaki organik parçacıklarla beslenir.

Tür kutup bölgelerinden tropik denizlere kadar neredeyse tüm dünya denizlerinde kaydedilmiştir; ancak son genetik çalışmalar bu adın birden fazla kriptik türü kapsayabileceğini göstermektedir. Akdeniz'de yaygındır. Türkiye denizlerindeki dağılımı ve popülasyon durumu hakkında ayrıntılı bilgi sınırlıdır. Türün bilinen herhangi bir zehirli etkisi yoktur ve insanlar için tehlike oluşturmaz; ancak deniz yıldızları ve yılan yıldızları sudan çıkarıldıklarında kısa sürede ölür, bu nedenle doğada gözlemlendikten sonra yerinde bırakılmaları önerilir.