Ammi majus

Ammi majus, maydanozgiller (Apiaceae) familyasının Ammi cinsine ait, tek yıllık ya da bazen iki yıllık otsu bir bitkidir. Akdeniz havzası kökenli olan tür, beyaz şemsiye biçimli çiçek durumları nedeniyle süs bitkisi ve kesme çiçek olarak da yetiştirilir. Yakın akrabası Ammi visnaga ile birlikte cinsin en tanınmış iki üyesinden biridir.

Bitki genellikle 30 ile 100 santimetre arasında boylanır; gövdesi dik, çizgili ve üst kısımlarda dallanmalıdır. Yaprakları iki ya da üç kez parçalı olup alt yapraklarda parçalar daha geniş, üst yapraklarda ise ince ve şeritsidir. Çiçek durumu çok sayıda ışından oluşan bileşik bir şemsiyedir; şemsiyenin altında parçalı brakteler bulunur. Küçük beyaz çiçekler yoğun ve dantel görünümlü bir tabla oluşturur. Meyvesi küçük, yumurtamsı ve iki parçaya ayrılan, maydanozgillere özgü bir şizokarptır.

Tür tarlalar, nadas alanları, yol kenarları, bozulmuş araziler ve kuru çayırlar gibi açık ve güneşli yerlerde yetişir. Çiçeklenme genellikle ilkbahar sonu ile yaz aylarında gerçekleşir. Şemsiyeleri sinekler, arılar ve böcekler gibi pek çok tozlayıcıyı çeker; bu nedenle yaban arıları ve faydalı böcekler için önemli bir nektar kaynağıdır. Kültür alanlarında yabancı ot olarak da görülebilir.

Doğal yayılışı Akdeniz çevresi, Kuzey Afrika ve Batı Asya'yı kapsar; insan eliyle dünyanın birçok ılıman bölgesine taşınmıştır. Türkiye'de özellikle batı ve güney bölgelerde yaygın bir türdür. Bitki furanokumarin adı verilen ve deriyi güneş ışığına karşı duyarlı hâle getiren maddeler içerir; bu maddeler geçmişte deri hastalıklarının tedavisinde kullanılmıştır. Aynı nedenle bitkiyle temas eden ciltte güneş altında yanık benzeri tepkiler oluşabilir.