Amelanchier rotundifolia

Amelanchier rotundifolia, gülgiller (Rosaceae) familyasının Amelanchier cinsine ait yaprak döken bir çalıdır. Bu ad günümüzde genellikle Amelanchier ovalis türünün eşanlamlısı olarak kabul edilir. Bitki çoğunlukla bir ile üç metre arasında boylanan, dik dallı bir çalı görünümündedir ve dikensizdir.

Yaprakları yumurtamsı ya da yuvarlakça, kenarları ince dişlidir; genç yapraklar alt yüzlerinde beyazımsı yoğun tüylerle kaplıdır, ancak bu tüyler yaz boyunca azalır. İlkbaharda, yapraklanmayla birlikte ya da hemen öncesinde, dar ve uzun beyaz taç yapraklara sahip yıldız biçimli çiçeklerden oluşan küçük salkımlar açar. Bu çiçeklenme bitkiyi uzaktan da kolayca fark edilir kılar. Meyveleri küçük, yuvarlak, olgunlaştığında mavimsi siyah renkte ve üzeri hafif mumsu bir tabakayla kaplıdır.

Meyveler tatlı ve yenebilir niteliktedir; kuşlar tarafından severek tüketilir ve tohumlar kuşlar aracılığıyla yayılır. Çiçekleri arılar ve diğer tozlayıcı böcekler için erken mevsimde önemli bir besin kaynağıdır. Tür özellikle güneşli, kayalık ve kalkerli yamaçlarda, seyrek ormanlarda ve çalılıklarda yetişir; kuraklığa ve fakir topraklara oldukça dayanıklıdır.

Türün yayılış alanı Güney ve Orta Avrupa'nın dağlık bölgelerinden Kuzey Afrika'ya ve Batı Asya'ya kadar uzanır; Anadolu'da da kayalık dağ yamaçlarında bulunduğu bilinmektedir. Amelanchier cinsinin üyeleri ilkbahar çiçekleri ve sonbahar yaprak renkleriyle süs bitkisi olarak da yetiştirilir. Bazı türlerin meyveleri Kuzey Amerika'da geleneksel olarak yaygın biçimde tüketilmektedir.

Gülgiller familyası elma, armut, ayva, kiraz ve erik gibi ekonomik önemi yüksek pek çok meyve ağacını içeren büyük bir bitki familyasıdır. Familyanın odunsu üyeleri yaban hayatı için hem besin hem de barınak sağlayarak ekosistemlerde önemli bir rol oynar.