Amegilla calva (Rayment, 1935)

Amegilla calva, arıgiller (Apidae) familyasının Amegilla cinsine ait, Rayment tarafından 1935’te tanımlanmış bir yalnız arı türüdür. Avustralya’ya özgü türler arasında yer alır. Amegilla cinsi, Avrupa’dan Afrika’ya, Asya’dan Avustralya’ya kadar geniş bir alana yayılmış, yüzlerce türü olan büyük bir cinstir; Anadolu’da da bu cinsin pek çok türü yaşar.

Cinsin üyeleri orta boy, tıknaz ve tüylü arılardır. Çok hızlı ve isabetli uçuşlarıyla tanınırlar; çiçeğin önünde havada asılı kalabilir, ardından hızla bir sonraki çiçeğe geçerler. Dilleri uzundur, bu sayede derin borulu çiçeklerin balözüne ulaşabilirler. Avustralya türlerinin bir kısmı karın üzerindeki parlak, mavimsi ya da açık renkli tüy bantlarıyla dikkat çeker.

Amegilla türleri yalnız yaşar: her dişi kendi yuvasını genellikle sıkışmış toprağa, kuru dere yataklarına ya da kerpiç benzeri yüzeylere kazılmış tünellerde yapar. Yuvadaki her hücreye polen ve balözünden oluşan bir besin topağı bırakılır ve üzerine tek bir yumurta yumurtlanır. Larva bu besinle büyür ve hücrede pupa olur. Yuvalar bazen sık kümeler hâlinde bulunur, ancak dişiler iş bölümü yapmaz.

Bu arılar “titreşimle tozlaşma” denen yöntemi uygulayabilir: çiçeğe tutunup uçuş kaslarını hızla titreştirerek polenin dökülmesini sağlarlar. Bu yetenek, domates ve patlıcan gibi bitkilerin tozlaşmasında önemlidir. Erkekler geceyi çoğu zaman ince bir sapa çeneleriyle tutunarak gruplar hâlinde geçirir. Saldırgan değildirler; dişiler ancak sıkıştırıldıklarında sokabilir. Doğal ve tarımsal ekosistemlerde önemli tozlaştırıcılar arasında yer alırlar. Yaşam alanlarının bozulması ve tarım ilaçlarının yaygın kullanımı, diğer yabani arılarda olduğu gibi bu cinsin türlerini de olumsuz etkileyebilir; bu nedenle çiçekli doğal alanların korunması önemlidir.