Allygidius commutatus (Fieber, 1872)

Allygidius commutatus, yarım kanatlılar (Hemiptera) takımının yaprak pireleri ailesine (Cicadellidae) ait bir böcek türüdür. Tür, Fieber, 1872 tarafından bilim dünyasına tanıtılmıştır. Yaprak pireleri, bitki özsuyuyla beslenen, arka bacakları güçlü sıçrama yeteneğine sahip küçük böceklerdir ve dünya genelinde 20.000'i aşkın türüyle böcekler arasındaki en kalabalık ailelerden birini oluşturur.

Allygidius cinsi, Deltocephalinae alt familyasına bağlı, Avrupa, Akdeniz havzası ve Batı Asya'da yayılış gösteren bir cinstir. Bu cinsin üyeleri orta büyüklükte, yaklaşık 5–7 milimetre boyunda, sarımsı ya da kahverengimsi zemin üzerinde koyu ağsı damar desenleri ve benekler taşıyan yaprak pireleridir. Allygidius türleri genellikle ağaçlar ve çalılar üzerinde, özellikle meşe gibi geniş yapraklı ağaçların bulunduğu orman ve ormanlık alanlarda yaşar; nimfleri ise çoğu zaman yer seviyesindeki otsu bitkilerde gelişir.

Yaprak pirelerinin ağız parçaları delici-emici tiptedir; bu hortumsu yapıyla bitkinin iletim dokularını delerek özsuyu emerler. Arka bacaklarının kaval kemiği (tibia) üzerinde boyuna sıralar hâlinde dizilmiş dikenler bulunur ve bu özellik aileyi akraba gruplardan ayırmaya yarar. Tam olmayan başkalaşım geçirirler: dişiler yumurtalarını bitki dokusunun içine bırakır, yumurtadan çıkan nimfler erginlere benzer ancak kanatsızdır ve birkaç deri değiştirmeden sonra ergin olur. Erkekler ve dişiler, bitki gövdesi üzerinden iletilen ve insan kulağının duyamadığı titreşim sinyalleriyle haberleşir.

Türkiye, Avrupa, Akdeniz ve Orta Asya faunalarının kesiştiği konumu nedeniyle yaprak pireleri bakımından oldukça zengin bir ülkedir ve özellikle Deltocephalinae alt familyasının çok sayıda türünü barındırır. Bu türlerin önemli bir bölümü, Türkiye yaprak piresi faunasını listeleyen kontrol listelerinde yer alır.

Yaprak pireleri, kuşlar, örümcekler, avcı böcekler ve parazitoit arılar için önemli bir besin kaynağıdır ve bu yönüyle karasal besin ağlarında önemli bir yer tutar. Bazı türleri bitki virüslerini ve fitoplazmaları taşıyarak tarımda zarara yol açabilir; ancak türlerin çoğu, doğal ortamlarda bitkilere belirgin bir zarar vermeyen, insanlar için tehlikesiz canlılardır. Küçük boyları ve birbirine benzeyen görünümleri nedeniyle türlerin kesin tanısı genellikle uzman incelemesi gerektirir.