Aglena ornata (Herrich-Schäffer, 1838)

Aglena ornata, yarım kanatlılar (Hemiptera) takımının yaprak pireleri ailesine (Cicadellidae) ait bir böcek türüdür. Tür, Herrich-Schäffer, 1838 tarafından bilim dünyasına tanıtılmıştır. Yaprak pireleri, bitki özsuyuyla beslenen, arka bacakları güçlü sıçrama yeteneğine sahip küçük böceklerdir ve dünya genelinde 20.000'i aşkın türüyle böcekler arasındaki en kalabalık ailelerden birini oluşturur.

Aglena cinsi, Deltocephalinae alt familyasına bağlı, Akdeniz havzası ve Batı Asya'da yayılış gösteren bir cinstir. Bu cinsin üyeleri küçük ve ince yapılıdır; ön kanatlarında ve başlarında genellikle desen oluşturan koyu ve açık renkli çizgiler, benekler bulunur. Tür adı ornata (ya da ornatus) “süslü” anlamına gelir ve bu desenli görünüme işaret eder. Aglena türleri genellikle sıcak ve kuru otlaklarda, makilik ve çalılık alanlarda otsu bitkiler ve çalılar üzerinde yaşar.

Yaprak pirelerinin ağız parçaları delici-emici tiptedir; bu hortumsu yapıyla bitkinin iletim dokularını delerek özsuyu emerler. Arka bacaklarının kaval kemiği (tibia) üzerinde boyuna sıralar hâlinde dizilmiş dikenler bulunur ve bu özellik aileyi akraba gruplardan ayırmaya yarar. Tam olmayan başkalaşım geçirirler: dişiler yumurtalarını bitki dokusunun içine bırakır, yumurtadan çıkan nimfler erginlere benzer ancak kanatsızdır ve birkaç deri değiştirmeden sonra ergin olur. Erkekler ve dişiler, bitki gövdesi üzerinden iletilen ve insan kulağının duyamadığı titreşim sinyalleriyle haberleşir.

Türkiye, Avrupa, Akdeniz ve Orta Asya faunalarının kesiştiği konumu nedeniyle yaprak pireleri bakımından oldukça zengin bir ülkedir ve özellikle Deltocephalinae alt familyasının çok sayıda türünü barındırır. Bu türlerin önemli bir bölümü, Türkiye yaprak piresi faunasını listeleyen kontrol listelerinde yer alır.

Yaprak pireleri, kuşlar, örümcekler, avcı böcekler ve parazitoit arılar için önemli bir besin kaynağıdır ve bu yönüyle karasal besin ağlarında önemli bir yer tutar. Bazı türleri bitki virüslerini ve fitoplazmaları taşıyarak tarımda zarara yol açabilir; ancak türlerin çoğu, doğal ortamlarda bitkilere belirgin bir zarar vermeyen, insanlar için tehlikesiz canlılardır. Küçük boyları ve birbirine benzeyen görünümleri nedeniyle türlerin kesin tanısı genellikle uzman incelemesi gerektirir.