Adelungia calligoni (Oshanin, 1908)

Adelungia calligoni, yarım kanatlılar (Hemiptera) takımının yaprak pireleri ailesine (Cicadellidae) ait bir böcek türüdür. Tür, Oshanin, 1908 tarafından bilim dünyasına tanıtılmıştır. Yaprak pireleri, bitki özsuyuyla beslenen, arka bacakları güçlü sıçrama yeteneğine sahip küçük böceklerdir ve dünya genelinde 20.000'i aşkın türüyle böcekler arasındaki en kalabalık ailelerden birini oluşturur.

Bu tür bazı kaynaklarda Adelungia, bazılarında ise Spathicerula cinsi altında ele alınır; bu durum, yaprak pirelerinin sınıflandırmasının hâlâ gözden geçirilmekte olduğunu gösterir. Tür adındaki calligoni, Orta Asya çöllerinde yaygın bir çalı cinsi olan Calligonum bitkisine gönderme yapar ve türün bu tür kurakçıl bitkilerle ilişkili olduğuna işaret eder. Bu gruptaki yaprak pireleri genellikle kurak ve yarı çöl ortamlarında, çalımsı bitkiler üzerinde yaşar; açık renkli vücutları, ışığın yoğun olduğu bu ortamlarda kamuflaj sağlar.

Yaprak pirelerinin ağız parçaları delici-emici tiptedir; bu hortumsu yapıyla bitkinin iletim dokularını delerek özsuyu emerler. Arka bacaklarının kaval kemiği (tibia) üzerinde boyuna sıralar hâlinde dizilmiş dikenler bulunur ve bu özellik aileyi akraba gruplardan ayırmaya yarar. Tam olmayan başkalaşım geçirirler: dişiler yumurtalarını bitki dokusunun içine bırakır, yumurtadan çıkan nimfler erginlere benzer ancak kanatsızdır ve birkaç deri değiştirmeden sonra ergin olur. Erkekler ve dişiler, bitki gövdesi üzerinden iletilen ve insan kulağının duyamadığı titreşim sinyalleriyle haberleşir.

Türkiye, Avrupa, Akdeniz ve Orta Asya faunalarının kesiştiği konumu nedeniyle yaprak pireleri bakımından oldukça zengin bir ülkedir ve özellikle Deltocephalinae alt familyasının çok sayıda türünü barındırır. Bu türlerin önemli bir bölümü, Türkiye yaprak piresi faunasını listeleyen kontrol listelerinde yer alır.

Yaprak pireleri, kuşlar, örümcekler, avcı böcekler ve parazitoit arılar için önemli bir besin kaynağıdır ve bu yönüyle karasal besin ağlarında önemli bir yer tutar. Bazı türleri bitki virüslerini ve fitoplazmaları taşıyarak tarımda zarara yol açabilir; ancak türlerin çoğu, doğal ortamlarda bitkilere belirgin bir zarar vermeyen, insanlar için tehlikesiz canlılardır. Küçük boyları ve birbirine benzeyen görünümleri nedeniyle türlerin kesin tanısı genellikle uzman incelemesi gerektirir.