Achillea maritimus

Achillea maritima (eş adı Otanthus maritimus), papatyagiller (Asteraceae) familyasından, kumul kıyılarına özgü çok yıllık otsu bir bitkidir. Eski sınıflandırmalarda ayrı bir cins olan Otanthus içinde ele alınmış, moleküler çalışmalar sonucunda civanperçemi cinsi Achillea içine aktarılmıştır. Bilimsel adındaki maritimus biçimi bu adın yaygın bir yazım hatasıdır.

Bitki genellikle 15–40 cm boyunda, tabanından dallanan, yoğun kümeler oluşturan bir yapıya sahiptir. Tüm gövde ve yapraklar sık, beyaz ve keçemsi tüylerle kaplıdır; bu tüy örtüsü bitkiye uzaktan gümüşi beyaz bir görünüm verir. Yapraklar küçük, etli, dar ve sapsızdır. Yaz aylarında dalların uçlarında küçük, düğme biçimli, sarı renkli çiçek başları kümeler hâlinde açar; dil biçimli beyaz kenar çiçekleri yoktur.

Tür, deniz kıyısındaki hareketli ve yarı sabit kum tepelerinde yaşar. Yoğun tüy örtüsü güneş ışığını yansıtarak su kaybını azaltır ve tuzlu deniz serpintisine karşı koruma sağlar. Derine inen sürünücü kökleri sayesinde kumu tutar ve kumulların sabitlenmesine katkıda bulunur. Çiçekleri çeşitli böcekler tarafından tozlaştırılır, tohumları kumda dağılarak yeni bitkiler oluşturur.

Dünyadaki yayılışı Akdeniz kıyıları, Karadeniz kıyılarının bir bölümü ve Atlantik Avrupa kıyılarını kapsar. Kuzey Avrupa'daki bazı kıyılarda kumul tahribatı nedeniyle oldukça azalmış, yer yer kaybolmuştur. Kıyı turizmi, kumul alanlarının yapılaşması ve kum alımı bu türün ve yaşadığı hassas kumul ekosisteminin başlıca tehditleridir. Bu nedenle kumul bitki örtüsünün korunması, türün devamlılığı açısından büyük önem taşır.