İçeriğe geç
Türkiye Yaban Hayatı

Yunan labadası (Rumex cristatus)

Yunan labadası (Rumex cristatus)


Rumex cristatus, karabuğdaygiller (Polygonaceae) ailesinin Rumex cinsine ait, iri yapılı, çok yıllık otsu bir bitkidir. 1–2 m kadar boylanabilen sağlam gövdeli bir bitkidir. Yaprakları büyük, tabanda yürek biçimlidir. Meyveyi saran valvler oldukça geniş ve yuvarlağımsıdır, kenarları kısa dişlidir; genellikle yalnızca birinin üzerinde belirgin bir siğil bulunur.

Nemli alanlarda, dere kenarlarında, yol kenarlarında ve bozulmuş arazilerde yetişir. Yaz başında çiçeklenir. Doğal yayılışı Balkanlar, Yunanistan ve Anadolu'yu kapsayan Doğu Akdeniz bölgesidir; Batı Avrupa'nın bazı ülkelerine de taşınmıştır.

Rumex cinsi, karabuğdaygiller (Polygonaceae) ailesine ait yaklaşık iki yüz türü kapsar ve Türkçede genellikle labada ve kuzukulağı adlarıyla bilinir. Cinsin üyelerinin gövde boğumlarında, karabuğdaygillere özgü zarımsı bir kın (okrea) bulunur. Çiçekler küçük, yeşilimsi ya da kırmızımsıdır ve çoğu kez halkalar hâlinde dizilerek dallanmış salkımlar oluşturur. Meyve oluşurken iç periant yaprakları büyüyerek üç köşeli meyveyi saran "valv" adı verilen kanatçıklara dönüşür; bu valvlerin biçimi, kenar dişleri ve üzerlerindeki siğil benzeri çıkıntılar türlerin ayırt edilmesinde en önemli özelliklerdir.

Labadalar rüzgârla tozlaşır ve bol tohum üretir. Yaprakları oksalik asit içerdiğinden ekşimsi bir tada sahiptir; bu nedenle bazı türler geleneksel olarak sebze gibi pişirilerek, sarma yapılarak ya da salatalarda tüketilir. Ancak oksalat içeriği yüzünden çok miktarda ve çiğ olarak yenmeleri sakıncalı olabilir, hayvanlarda da yoğun otlatıldıklarında zehirlenmelere yol açabilirler. Labadalar aynı zamanda birçok kelebek ve güve tırtılı ile yaprak böceklerine besin bitkisi olarak ekolojik bakımdan önemlidir. Tohumları ise kışın birçok küçük ötücü kuş için değerli bir besin kaynağı oluşturur; kurumuş çiçek durumları da kış boyunca bitki üzerinde kalabilir.

Yorumlar

Yorumları görüntüle

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Giriş yap