Xya variegata (Latreille, 1809)

Xya variegata, düz kanatlılar (Orthoptera) takımının Tridactylidae ailesine ait, Avrupa'nın güneyi, Akdeniz havzası ve Asya'nın bazı bölgelerinde bilinen küçük bir türdür. Tür 1809 yılında Latreille tarafından tanımlanmıştır. Boyu yalnızca birkaç milimetredir; koyu, parlak gövdesi üzerinde açık renkli lekeler taşır ve tür adı da bu alacalı görünüme atıfta bulunur.

Tridactylidae ailesinin üyeleri genellikle 4–10 mm boyunda, parlak, koyu renkli ve çoğu zaman açık lekeli küçük böceklerdir. Adları ve görünüşleriyle çekirgeleri ya da danaburunlarını andırsalar da kendine özgü bir gruptur. Ön bacakları kazmaya uygun biçimde genişlemiş ve dişli, arka bacakları ise son derece güçlü sıçrama bacaklarıdır. Kısa antenleri ve tiz ses çıkarma organlarının bulunmayışı onları gerçek cırcırböceklerinden ayırır.

Bu böcekler nehir, dere ve göl kıyılarındaki nemli kumlu ya da çamurlu alanlarda yaşar. Yüzeyin hemen altında dar tüneller kazar, kıyı çamurundaki alg ve organik maddelerle beslenirler. Tehlike anında birkaç santimetre yükseğe sıçrayabilir, hatta suyun yüzeyinden bile sıçrayarak kaçabilirler. Yumurtalarını tünellere bırakırlar; yavrular erginlere benzer ve birkaç gömlek değiştirerek büyür.

Küçük boyları ve gizli yaşamları nedeniyle çoğu zaman gözden kaçarlar; doğal kıyı habitatlarının kalitesini yansıtan canlılar olarak ekolojik açıdan ilgi çekicidirler. Akarsu kıyılarının düzenlenmesi, kum çekimi ve kirlilik bu grubun yaşam alanlarını tehdit eden başlıca etkenlerdir. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar.

Tridactylidae dünya genelinde, özellikle tropikal ve ılıman bölgelerde yayılış gösteren, birkaç düzine türden oluşan küçük bir ailedir. Akrabaları olan Cylindrachetidae ile birlikte düz kanatlılar içinde çekirgelere daha yakın, eski bir soy hattını temsil eder. Tür ayrımı çoğu zaman renk deseni, boyut ve üreme organlarının mikroskobik incelemesiyle yapılır.