Xanthodelphax xantha (Vilbaste, 1965)

Xanthodelphax xantha, Delphacidae ailesine ait küçük bir bitki piresi türüdür. Hem cins hem de tür adı Yunanca "sarı" anlamındaki xanthos sözcüğünden türetilmiştir ve böceğin belirgin sarı rengine gönderme yapar. Cinsin üyeleri birkaç milimetre boyunda, açık sarı ya da yeşilimsi sarı renkli bitki pireleridir. Tür Avrupa'dan Asya'ya uzanan Palearktik bölgede yayılış gösterir ve çayırlarda buğdaygiller üzerinde yaşar.

Delphacidae, yarımkanatlılar (Hemiptera) takımının Fulgoromorpha grubunda yer alan ve dünyada iki bini aşkın türle temsil edilen geniş bir ailedir. Aileyi diğer bitki pirelerinden ayıran en belirgin özellik, arka bacakların kaval kemiğinin ucundaki hareketli, yassı mahmuzdur. Bu yapı yakın bakıldığında kolayca görülür ve aile düzeyinde tanımada en güvenilir karakterdir. Bireyler genellikle birkaç milimetre boyunda, kahverengi, sarımsı ya da siyahımsı renklerdedir.

Bu böcekler konukçu bitkinin özsuyunu emerek yaşar ve genellikle çayır, mera, sulak alan kenarı ve tarla gibi otsu bitki örtüsünün yoğun olduğu yerlerde bulunur. Yumurtalar bitki dokusuna gömülür, nimfler erginlere benzer fakat kanatsızdır ve gelişimlerini aynı bitki üzerinde tamamlar. Kanat uzunluğu bakımından iki biçimlilik yaygındır: kısa kanatlı bireyler yerinde üremeye, uzun kanatlı bireyler ise göç etmeye ve yeni habitatları kolonileştirmeye uygundur. Çiftleşme öncesinde bireyler bitki üzerinden yayılan titreşimlerle birbirini bulur.

Ailenin üyeleri doğal otlaklarda besin ağlarının önemli halkalarından biridir ve birçok avcı ile parazitoitin avını oluşturur. Ekonomik açıdan bazı akrabaları tahıl ve şeker kamışı tarımında virüs taşıyıcısı ya da doğrudan zararlı olarak öne çıkar. Dış görünüşü birbirine çok benzeyen türlerin ayrımı genellikle erkek genital yapılarının incelenmesiyle yapılır; insanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar.