Verbascum thapsus

Verbascum thapsus, sıracagiller (Scrophulariaceae) familyasına ait, Türkiye'de de yaygın olarak sığırkuyruğu ya da yünlü sığırkuyruğu adıyla bilinen iki yıllık otsu bir bitkidir. Cinsinin en tanınmış ve en geniş yayılışlı türlerinden biridir.

İlk yıl yerde, kalın ve yumuşak, keçe gibi yoğun gri-beyaz tüylerle kaplı büyük yapraklardan oluşan bir rozet oluşturur. İkinci yıl rozetin ortasından genellikle dallanmayan, 1–2 metreye kadar uzayabilen kalın bir gövde yükselir. Gövde boyunca yapraklar kanat gibi aşağıya doğru uzanır. Gövdenin üst kısmındaki sık, silindir biçimli başakta küçük, sarı, beş loblu çiçekler birkaç tane bir arada ve gün boyu art arda açar. Üst üç erkek organın sapları beyazımsı tüylüdür.

Açık ve güneşli alanları tercih eder; yol kenarları, nadas tarlaları, taşlık yamaçlar, orman açıklıkları ve bozulmuş alanlarda sık görülür. Çiçeklenme yaz aylarında gerçekleşir. Tek bir bitki yüz binlerce küçük tohum üretebilir ve bu tohumlar toprakta onlarca yıl canlılığını koruyabilir; bu özellik bitkinin öncü tür olarak yeni açılmış alanları hızla kolonize etmesini sağlar. Çiçekleri arılar başta olmak üzere birçok böcek tarafından ziyaret edilir.

Doğal yayılışı Avrupa, Kuzey Afrika ve Asya'nın ılıman kesimlerini kapsar; Kuzey Amerika, Avustralya ve başka bölgelere taşınmış ve buralarda yaygın bir yabani ot hâline gelmiştir. Türkiye'nin pek çok bölgesinde görülür.

Yaprak ve çiçekleri halk hekimliğinde yüzyıllardır öksürük, bronşit ve diğer solunum yolu şikâyetlerine karşı çay ya da merhem olarak kullanılmıştır. Kurutulmuş yapraklar eskiden fitil ve tutuşturucu olarak da değerlendirilirdi. Tohumları balıklar için zehirli maddeler içerdiğinden geçmişte balık avında uyuşturucu olarak kullanılmıştır; tohumların insanlar tarafından tüketilmemesi gerekir.