Verbascum blattaria

Verbascum blattaria, sıracagiller (Scrophulariaceae) familyasından, sığırkuyruğu (Verbascum) cinsine ait iki yıllık otsu bir bitkidir. Cinsin pek çok üyesinin aksine yaprakları neredeyse tüysüz ve parlaktır; bu nedenle yoğun keçemsi tüylü akrabalarından kolayca ayırt edilir.

İlk yıl dişli kenarlı, koyu yeşil yapraklardan oluşan bir rozet geliştirir; ikinci yıl çoğunlukla dalsız, ince ve dik bir çiçek gövdesi oluşturur. Çiçekler gevşek bir salkımda, görece uzun saplar üzerinde tek tek dizilir. Taç yapraklar sarı ya da beyazdır ve tabana yakın kısımda morumsu bir leke bulunabilir. Beş erkek organın sapları yoğun mor tüylerle kaplıdır; turuncu başçıklarla birlikte bu tüyler çiçeğin merkezine belirgin bir görünüm verir.

Yol kenarları, nadas alanları, çayırlar, dere kenarları ve bozulmuş açık alanlarda yetişir. Yaz boyunca çiçeklenir ve çiçekleri arılar başta olmak üzere çeşitli böcekler tarafından ziyaret edilir. Meyvesi küre biçimli bir kapsüldür ve çok sayıda küçük tohum içerir. Bu türün tohumları toprakta olağanüstü uzun süre canlı kalabilmesiyle bilinir; bir asrı aşan uzun süreli tohum çimlenme deneylerinde bile çimlenebildiği gösterilmiştir.

Doğal yayılış alanı Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı Asya’yı kapsar; Kuzey Amerika’ya taşınmış ve orada geniş alanlarda doğallaşarak yabani ot niteliği kazanmıştır. Türkiye’de de yetişen türler arasındadır. Cinsin diğer üyeleri gibi tohumları saponin içerir; bu nedenle tohumların yenmesinden kaçınılmalıdır. Zarif çiçekleri nedeniyle zaman zaman bahçelerde de yetiştirilir.