Urocerus sah (Mocsáry, 1881)

Urocerus sah, zar kanatlılar (Hymenoptera) takımının Siricidae familyasına bağlı Urocerus cinsinden bir odun arısı türüdür. Doğu Akdeniz, Kafkasya ve İran çevresinden bilinen, yayılışı ve biyolojisi hakkında sınırlı bilgi bulunan bir türdür; cinsin diğer üyeleri gibi iğne yapraklı ağaçların odununda geliştiği kabul edilir.

Urocerus cinsinin üyeleri genellikle 2–4 santimetreye ulaşan iri, uzun gövdeli böceklerdir. Vücut çoğunlukla siyah renklidir; başta, antenlerde, bacaklarda ve karın halkalarında sarı ya da kızılımsı lekeler ve bantlar bulunur. Bu renk deseni onları ilk bakışta iri yaban arılarına benzetir. Bu cinsin larvaları başlıca ladin, köknar, çam ve sedir gibi iğne yapraklı ağaçların odununda gelişir.

Siricidae familyası, testere sinekleri ile birlikte zar kanatlıların ilkel bir grubu olan Symphyta alt takımına aittir. Bu böceklerde karın ile göğüs arasında belirgin bir bel bulunmaz; gövde silindir biçimlidir ve karın ucunda kısa, sivri bir çıkıntı yer alır. Dişilerin uzun ve güçlü yumurta borusu bir iğne değildir; yalnızca odunu delerek yumurta bırakmaya yarar. Bu yüzden görünüşleri korkutucu olsa da insanlar için zararsızdırlar.

Dişi, yumurtalarını zayıflamış, yeni kesilmiş ya da yangın görmüş ağaçların gövdesine bırakırken odunu ayrıştıran simbiyotik bir mantarı ve bir miktar salgıyı da odun içine aktarır. Larvalar mantarın yumuşattığı odunda uzun tüneller açarak beslenir ve gelişimleri bir ila birkaç yıl sürebilir. Bu nedenle erginler bazen ağaçların kesilip işlenmesinden sonra kereste ya da mobilyalardan çıkabilir. Larvalar, Rhyssa gibi uzun yumurta borulu ihneumon arılarının başlıca konaklarıdır. Ormanlarda ölü ve zayıf odunun ayrışmasına katkı sağlayan bu böcekler, kereste kalitesini düşürdükleri için ormancılık açısından zaman zaman ekonomik önem taşır; sağlıklı ağaçlara ise genellikle ciddi zarar vermezler.