Trox sordidatus (Balthasar, 1936)

Trox sordidatus, kınkanatlılar (Coleoptera) takımının Trogidae familyasına bağlı Trox cinsinde yer alan bir böcek türüdür. Trogidae, bokböcekleri ve mayıs böcekleriyle aynı süper familyada (Scarabaeoidea) sınıflandırılan, dünya genelinde birkaç yüz türü içeren küçük bir familyadır; Trox ise familyanın Holarktik bölgede en geniş yayılışlı cinsidir. Bu türe ilişkin ayrıntılı bilgiler sınırlı olsa da genel yapısı ve yaşam biçimi cinsin diğer üyeleriyle büyük benzerlik gösterir. Tür, Palearktik bölgenin sıcak ve kurak kesimlerinde yaşayan Trox türleri arasında yer alır.

Trox cinsinin üyeleri genellikle 5–12 mm boyunda, oval ve kubbemsi gövdeli, mat kahverengi ya da grimsi siyah renkli böceklerdir. Kanat örtüleri belirgin boyuna sıralar hâlinde dizilmiş kabarcık ve kıl öbekleriyle pürüzlü bir görünüm kazanır; gövde çoğu zaman toprak ve kirle kaplı olduğundan böcek bulunduğu ortamda kolayca gözden kaçar. Başları aşağıya doğru eğiktir ve yukarıdan bakıldığında büyük ölçüde ön göğüs tarafından örtülür. Antenleri, bokböceklerinde olduğu gibi yelpaze biçiminde açılabilen yapraksı bir topuzla sonlanır.

Bu böcekler leş ekosisteminin son aşamalarında görev alan özelleşmiş ayrıştırıcılardır. Etin büyük kısmı başka canlılar tarafından tüketildikten sonra geriye kalan kuru deri, tüy, kıl, boynuz ve kemik artıklarıyla beslenirler; keratin gibi sindirimi zor maddeleri değerlendirebilmeleri onları doğada ender bulunan bir beslenme konumuna yerleştirir. Kuş yuvalarında, memeli inlerinde, baykuş kusmuklarında ve hayvan kadavralarının altında sıkça bulunurlar. Larvalar leşin altındaki toprağa kazdıkları dikey tünellerde gelişir ve ergin böceklerin taşıdığı besinle beslenir.

Tehlike anında bacaklarını gövdelerine çekip hareketsiz kalarak ölü taklidi yapar, pürüzlü yüzeyleri sayesinde toprak parçasına benzerler. Bazı türler karın ile kanat örtüleri arasındaki sürtünmeyle hafif bir cırıltı sesi çıkarabilir. İnsanlara hiçbir zararları yoktur; leş artıklarının ortadan kaldırılmasına ve besin maddelerinin toprağa dönmesine katkı sağladıkları için ekosistem açısından faydalı sayılırlar.