Triticum timopheevi var. araraticum

Triticum timopheevi var. araraticum, buğdaygiller (Poaceae) familyasına ait yabani bir buğdaydır. Günümüzde çoğunlukla Triticum araraticum ya da Triticum timopheevii subsp. armeniacum adlarıyla anılır. Adı Ağrı (Ararat) Dağı çevresine işaret eder. Kültür buğdaylarının yabani akrabaları arasında yer alan önemli bir taksondur.

Tek yıllık bir ottur ve yabani gernik buğdayına (Triticum dicoccoides) görünüş bakımından çok benzer; iki takson çoğu zaman yalnızca kromozom ve genetik incelemelerle güvenilir biçimde ayırt edilebilir. Başak yassı, kılçıklıdır ve olgunlaştığında kolayca parçalanarak başakçıklar dağılır; bu özellik yabani buğdayların tohum yayma stratejisinin bir parçasıdır. Çiçeklenme ilkbahar sonunda, tohum bağlama yaz başında gerçekleşir.

Bu buğday, tetraploit bir türdür ve kültür buğdaylarından farklı bir genom yapısına (AAGG) sahiptir. Kültüre alınmış formu olan Timofeev buğdayı (Triticum timopheevii), Gürcistan'da sınırlı ölçüde yetiştirilmiştir. Yabani formu Güneydoğu Anadolu, Kuzey Irak, İran'ın batısı ve Güney Kafkasya'daki kayalık yamaçlarda, meşe ormanı açıklıklarında ve bozkır alanlarında yetişir.

Buğdaygiller (Poaceae) familyasının Triticeae oymağı, buğday, arpa ve çavdar gibi ekonomik açıdan son derece önemli tahılların yabani akrabalarını içerir. Bu oymağın üyelerinde çiçek durumu genellikle bir başaktır; başakçıklar ana eksen üzerinde doğrudan, sapsız olarak dizilir. Pek çok tür poliploittir ve türler arasında melezleşme sık görülür; bu da sınıflandırmayı oldukça karmaşık hâle getirir. Bu yabani buğdaylar, hastalıklara dayanıklılık gibi özellikler bakımından buğday ıslahında değerli gen kaynaklarıdır. Bereketli Hilal bölgesi, tarımın doğduğu yer olarak bu türlerin doğal yayılışıyla örtüşür ve bu nedenle büyük bilimsel önem taşır.