Stipa araxensis

Stipa araxensis, buğdaygiller (Poaceae) familyasının Stipa cinsine ait çok yıllık bir ot türüdür. Tür adı Aras (Araxes) Nehri’ne gönderme yapar ve türün Aras havzası çevresindeki kurak alanlarla ilişkili olduğunu gösterir.

Stipa cinsi, Avrasya ve Kuzey Afrika’nın bozkır ve kurak bölgelerinde yayılış gösteren, yüzlerce türü kapsayan bir buğdaygil cinsidir. Cinsin en ayırt edici özelliği, tek çiçekli başakçıklardaki dış kavuzun çok uzun, bükülmüş ve çoğunlukla dizlenmiş bir kılçıkla sona ermesidir; bazı türlerde bu kılçık tüylü bir sorguç görünümündedir. Kılçık nem değişimlerine göre kıvrılıp açılarak sivri uçlu tohumun toprağa gömülmesine yardım eder. Stipa araxensis de cinsin tipik özelliklerini taşıyan, öbek oluşturan ve uzun kılçıklı bir türdür.

Bu cinsin türleri yoğun öbekler oluşturan, dar ve kıvrık yapraklı çok yıllık otlardır. Bozkır bitki örtüsünün baskın unsurları arasında yer alırlar; kuraklığa son derece dayanıklıdırlar ve ilkbahar sonu ile yaz başında çiçeklenirler. Sivri tohumları ve sert kılçıkları otlayan hayvanların yün ve derisine batabilir; bu nedenle olgunlaştıktan sonra yem değerleri düşer.

Tür Kafkasya, İran ve Doğu Anadolu’yu kapsayan bölgenin kurak bozkır ve kayalık yamaçlarında yayılış gösterir. Buğdaygiller çayır, bozkır ve mera ekosistemlerinin temel taşıdır; saçak kökleriyle toprağı tutarak erozyonu azaltır, otçul hayvanlara besin, böceklere ve kuşlara barınak ve tohum sağlar.

Poaceae (buğdaygiller) familyası, dünyada yaklaşık 12.000 türle en büyük bitki familyalarından biridir. Familyanın üyeleri boğumlu ve çoğunlukla içi boş saplara, iki sıra hâlinde dizilen ve sapı kın biçiminde saran yapraklara, kın ile ayanın birleştiği yerde dilcik adı verilen zarımsı ya da tüylü bir yapıya sahiptir. Çiçekler küçük, gösterişsiz ve rüzgârla tozlaşır; başakçık adı verilen birimlerde toplanır ve kavuzlarla korunur. Meyve, tohum kabuğunun meyve duvarıyla kaynaştığı karyopsis tipindedir.