Sternbergia sicula

Sternbergia sicula, nergisgiller (Amaryllidaceae) familyasının Sternbergia cinsine ait soğanlı, çok yıllık bir bitkidir. Bazı botanikçiler bu bitkiyi Sternbergia lutea türünün dar yapraklı bir alt grubu olarak değerlendirir. Tür adı Sicilya'ya işaret eder.

Küçük bir soğandan gelişen bitki genellikle 5–15 santimetre kadar boylanır. Yaprakları dar, şerit biçimli ve koyu yeşildir; çoğunlukla çiçeklenmeyle birlikte ya da hemen sonrasında gelişir. Sonbaharda, kısa bir sap üzerinde tek, parlak altın sarısı, kadeh biçimli bir çiçek açar. Çiçekleri ilk bakışta çiğdemleri andırır, ancak altı erkek organı ve nergisgillere özgü yapısıyla onlardan ayrılır.

Akdeniz ikliminin hüküm sürdüğü bölgelerde, kireçtaşı üzerindeki taşlık yamaçlarda, kurak çayırlarda ve çalılık açıklıklarında yetişir. Yazı toprak altında soğan hâlinde geçirir ve sonbahar yağmurlarıyla birlikte çiçeklenir. Doğal yayılışı Orta ve Doğu Akdeniz'i, özellikle İtalya'nın güneyini, Sicilya'yı ve Yunanistan'ı kapsar.

Nergisgiller familyası, soğanlı ve çok yıllık türlerden oluşan, dünyanın özellikle Akdeniz iklimli ve ılıman bölgelerinde çeşitlilik gösteren bir bitki grubudur. Familyanın üyeleri, sıcak ve kurak yazları toprak altındaki soğanlarında biriktirdikleri besinlerle geçirir; yağışlı mevsim başladığında hızla yaprak ve çiçek oluşturur. Bu yaşam biçimi, onları Akdeniz havzasının taşlık yamaçlarında ve dağ çayırlarında başarılı kılar. Pek çok türü bahçelerde süs bitkisi olarak yetiştirilir ve kökenleri yüzyıllar öncesine uzanan geniş bir bahçe kültürü oluşmuştur.

Sternbergia türleri, süs bitkisi olarak değerli oldukları için doğadan soğan toplanması nedeniyle baskı altındadır ve cinsin tüm türleri uluslararası ticaret açısından CITES kapsamında koruma altındadır. Nergisgillerin çoğu gibi soğanları zehirli alkaloitler içerir ve yenmemelidir.